Mensenrechten en de Spelen in China: IOC moet eerst veranderen

Als IOC-bestuurders nou geen gratis cocktailparty’s en vrijstelling van belasting zouden eisen, dan zouden we ook niet meer zo afhankelijk hoeven zijn van landen als China voor de Olympische Spelen.

De Olympische Spelen gaan weer naar China. Bobsleeën op een berg zonder sneeuw of ijs en schaatsen in hartje Beijing. Dat gaat weer schitterende Pripyat-achtige plaatjes opleveren over 15 jaar!

Met de toewijzing van de Winterspelen aan Beijing kunnen we de al dan niet goedbedoelde discussies over mensenrechten weer beginnen. Opvallend is dat je vooral veel over mensenrechten in China hoort als de Spelen er worden georganiseerd. Wat dat betreft kunnen we beter méér dan minder Spelen in China houden.

In de aanloop naar de Spelen van 2008 stonden er allerlei figuren op die zich bekommerden om Tibet. Erik van Muiswinkel (wie?) was er een van. Zelf ging Van Muiswinkel wel naar Zimbabwe in 2003 om verslag te doen van het WK cricket, maar toen ik me had gekwalificeerd voor Beijing moest ik volgens hem van deelname afzien.

Na de Spelen van 2008 heb ik nooit meer iets vernomen over Van Muiswinkels betrokkenheid bij Tibet. Dus voor hem en zijn profilering als voorvechter van mensenrechten is het ook beter dat de Spelen weer naar China gaan.

Het probleem voor een sporter is dat je geen invloed hebt op de keuze van de locatie. Als ik tien jaar lang alleen maar heb getraind, mijn kansen op een ‘carrière’ heb verspeeld (als ik dat al zou ambiëren), alle feestjes heb gemist, van mijn familie vervreemd ben geraakt, ga ik echt niet uit protest de Spelen boycotten omdat die corrupte IOC-leden voor China hebben gekozen.

Aan de andere kant is het misschien iets te makkelijk om als sporter je handen ervanaf te trekken en alleen naar anderen te wijzen. Wat als alle potentiële Olympiërs konden meestemmen over in welke stad de volgende Spelen georganiseerd gaan worden? Dan had ik voor de Spelen in 2008 waarschijnlijk voor Osaka gekozen. Vervolgens had ik kunnen volhouden: niet mijn keus, Beijing. Had me dat een vrijbrief gegeven om naar Beijing af te reizen? Of juist niet? Dan had ik alsnog een eigen keuze moeten maken, en alsnog gekozen om naar Beijing te gaan.

Als we niet meer willen dat de Spelen in dergelijke landen worden georganiseerd, dan moet eerst het IOC veranderen. Want waarom kon het IOC het afgelopen congres alleen maar kiezen tussen twee oligarchieën? Als antwoord op die vraag wordt doorgaans gewezen op de kosten die gemoeid zijn met de organisatie van de Spelen. Deels is dat terecht, want die kosten zijn aanzienlijk en in een open democratie vaak moeilijk te verkopen. Het IOC verdient miljarden met sponsordeals, maar daar ziet het organiserend land relatief weinig van terug. Dat moet op zoek naar eigen sponsors (die niet conflicteren met de IOC-sponors).

Voor Noorwegen waren de kosten maar deels de reden voor terugtrekking uit de race voor organisatie van de Winterspelen van 2022. Het IOC eiste namelijk gratis cocktailparty’s met de koning, exclusieve rijstroken en vrijstelling van welke belasting dan ook (btw, accijns, omzetbelasting) voor IOC-bestuurders en IOC-sponsors. Geen wonder dat menig ‘weldenkende’ democratie de organisatie van de Spelen aan zich voorbij laat gaan.

(Tijdens de Spelen van Londen in 2012 zagen onder druk van de publieke opinie meerdere grote sponsors af van deze belastingvoordelen.)

Als het IOC dit soort absurde eisen zou laten vallen en organisatiecomités meer zou laten delen in de sponsoropbrengsten, zullen ongetwijfeld meer democratische landen geïnteresseerd zijn en hoeven we deze discussie minder vaak te voeren. Maar dan moeten de gratis cocktailparty’s met de koning worden opgegeven en dat lijkt mij nou net het hoogtepunt uit het bestaan van een IOC-lid.

Foto: Moodler / Wikimedia Commons.