Democratisch gekozen, niet benoemd

In de categorie “kiezers teleurstellen doe je zo” zijn de om pietluttigheden niet-benoemde burgemeesters uit enkele aan Brussel grenzende gemeenten een mooi voorbeeld. Een van hen, Damien Thiéry, stapte onlangs over van de FDF, een fanatieke contrapartij van de N-VA, naar de liberale en meer gematigde MR. Een gevoelige stap in aanloop naar de verkiezingen.

Het is in België inmiddels een bekend fenomeen. Democratisch gekozen burgemeesters uit gemeenten als Linkebeek, Kraainem en Wezembeek-Oppem die niet worden benoemd door de Vlaamse minister van Binnenlandse Zaken omdat zij de kieswet zouden hebben overtreden. Het gaat er dan meestal om dat zij oproepingsbrieven in het Frans uitstuurden. Dat mag in Vlaanderen officieel pas als een inwoner daar om vraagt, maar is natuurlijk geen onlogische actie voor de overwegend Franstalige inwoners van deze Vlaamse “faciliteitengemeenten” in de periferie van Brussel.

Rijkdom in de rand
Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest (BHG) bestaat uit 19 gemeenten en wordt volledig door Vlaanderen omsloten. In deze randgemeenten wonen echter ook veel Franstaligen omdat de grenzen van BHG eigenlijk veel te krap zijn en niet passen bij de moderne ruimtelijke ontwikkelingen van de stadsregio Brussel.

Brussel barst uit zijn voegen. De stad kent stevige problemen rond jeugdwerkloosheid, stille armoede en taalachterstanden, maar ook luchtvervuiling en extreme congestie door het grote aantal forensen dat dagelijks met de auto de stad in rijdt. Veel inwoners van Brussel, veelal van huis uit Franstalig, besluiten daarom naar een naburige gemeente te verhuizen.

Sinds de invoering van de taalgrens (1961-1963) is een groot deel van dit gebied echter “het land van de Vlamingen” en wordt de “verfransing”  – het woord alleen al – actief tegengegaan door de Vlaamse politiek. Zo kan het zijn dat Damien Thiéry, wiens Liste Bourgmestre vorig jaar in Linkebeek met ruim 79% van de stemmen de gemeenteraadsverkiezingen won, toch niet is benoemd.

Behalve een grotere diversiteit qua taalgebruik heeft deze ontwikkeling er ook echter voor gezorgd dat de omliggende gemeenten structureel hogere belastinginkomsten konden toucheren omdat vooral de rijkere bewoners de stad uittrokken. Onder andere de gerespecteerde geografen Christian Kesteloot en Eric Corijn stellen vast dat het relatief arme BHG wel blijft betalen voor de mobiliteit en openbare veiligheid waar deze forensen gebruik van maken.

De Overstap
Als een van de niet-benoemde burgemeesters kwam Thiéry regelmatig in het nieuws als voorvechter van een groter Brussel en meer rechten voor Franstaligen in Vlaamse gemeenten. De FDF verwijt de liberale MR onder andere dat ze tijdens de splitsing van Brussel-Halle-Vilvoorde veel te veel terrein hebben prijsgegeven waardoor de uitbreiding van Brussel nu verder weg lijkt dan ooit.

Tot woede van FDF-voorzitter Olivier Maingain maakte Thiéry onlangs echter bekend over te stappen naar de MR. Naar zijn inzicht was de koers van de FDF te radicaal en raakte daarmee de dialoog met de Vlamingen in gevaar.

Tegelijkertijd haalt de MR nu een kopstuk uit de Brusselse rand binnen, een strategische zet in aanloop naar de verkiezingen van 2014. Nadat een eerdere samenwerking tussen beide partijen al was stukgelopen, raakt met deze zet de band tussen de MR en FDF nog verder bekoeld.

Hoop
In Wezembeek-Oppem werd vandaag dan toch nog een burgemeester benoemd die naar aanleiding van de gemeenteraadsverkiezingen van 14 oktober 2012 met ruim 77% van de stemmen over een zeer groot kiezersmandaat beschikt. Frédéric Petit, de lijsttrekker van de lokale burgemeesterslijst (LB-Union), kondigde aan zich aan de strenge taaleisen te willen houden en doorbreekt met zijn benoeming een periode van bijna zeven jaar aan afwijzingen.

Terwijl de taalgrens is ingehaald door de realiteit en Brussel snakt naar adem om zich te blijven ontwikkelen, lijken zowel Thiéry als Petit de harde koers te verlaten en te kiezen voor de dialoog. In een debat waarbij de emoties soms zeer hoog oplopen is deze constructieve houding zeer lovenswaardig.