BKB Academie @ Work: een interview met Marietje Schaake (D66)

Foto: Rewan Jansen / BKB.

Marietje Schaake is niet alleen alumnus van de BKB Academie: ze is ook kandidaat-lijsttrekker van D66 voor het Europees Parlement. BKB’er Loeki Westerveld interviewde haar over haar kandidaatstelling en campagne.

Je bent in de race voor het lijsttrekkerschap van D66 voor de Europese Parlementsverkiezingen van 2019. Vijf jaar geleden probeerde je dat ook. Waarom nu nog een keer?
‘De tijden zijn ingewikkelder dan vijf jaar geleden. We staan op een keerpunt in Europa. Het voelt anders en urgenter. Ik heb natuurlijk ook meer ervaring, en zie wat er op het spel staat. Kijk eens voorbij de Europese grenzen: de verkiezing van president Donald Trump, de spanningen met Rusland, de nog grotere spanning met Turkije, het migratievraagstuk dat nog niet is opgelost, klimaatverandering, de opkomst van China met een assertief autoritair model.’

Binnen de EU zijn er nu veel meer leiders die weg willen van een liberale democratie, partijen die weg bewegen van Europa.

‘Binnen de EU zijn er nu veel meer leiders die weg willen van een liberale democratie, partijen die weg bewegen van Europa – denk aan Brexit. Ik ben nog gemotiveerder dan vijf jaar terug om daar een antwoord op te formuleren.’

Dat zijn nogal wat zorgen.
‘Zeker, maar er is ook veel om te koesteren. Vorig jaar was ik in Kenia als hoofd van de EU-waarnemingsmissie van de verkiezingen. Ons oordeel over hoe de praktijk zich verhoudt tot de wet doet er echt toe. Ik zag daar hoeveel hoop jonge mensen putten uit de kans een betere toekomst te bouwen. Daar haal ik energie uit, want dit is precies een tijd waarin we als wereldmacht moeten groeien en op basis van waarden moeten laten zien waar wij heen willen.’

‘Kijk, de zorgen van mensen over Europa zijn terecht. Dat moeten we erkennen. En mensen die zich zorgen maken, moeten juist bij ons terecht kunnen. Aan Brexit zie je hoe dat mis kan lopen: daar werd een heel technisch debat gevoerd over Europa, terwijl wat nu gebeurt een totale game changer is met concrete impact op het leven van zo veel Britten. We moeten actiever het gesprek voeren over wat Europa moet zijn, op een permanente basis. De citizens’ consultations van de Franse president Macron vind ik daarvoor inspirerend: veel minder abstract, maar thematisch praten over wat voor jou relevant is.’

Kijk, de zorgen van mensen over Europa zijn terecht. Dat moeten we erkennen.

Waar ligt jouw focus deze verkiezingen?
‘We hebben achterstallig onderhoud weg te werken als het gaat over Europa en de wereld. En we hebben nu grote kansen die we moeten pakken. De koerswijziging van de VS op handel en het Brexit-verdrag met de Britten maakt dat we een kans hebben om als Europa een koploper op internationaal handelsgebied te worden. We moeten ons profileren op buitenlands beleid en defensie. Duurzaamheid is voor D66 een heel belangrijk thema.’

‘Ik strijd voor digitalisering met respect voor mensenrechten. We moeten juist op Europees niveau tegenwicht bieden tegen grote bedrijven, maar ook tegen overheden zoals China die te veel data van mensen verzamelen, om ze te controleren. Dat druist in tegen mijn liberale democratische waarden. Economische belangen moeten samengebracht worden met het politieke gewicht van Europa zodat we een blok vormen, dat op dit dossier zo hard nodig is.’

Tot 9 september voer je campagne. Neem ons eens mee: wat is je strategie?
‘Deze campagne is een ledencampagne. Mijn team en ik moeten zo veel mogelijk D66’ers overtuigen. Dat doen we met een grassrootscampagne. Dat heb ik geleerd van de vorige keer. Bij mijn vorige campagne had ik te weinig contact met mensen die niet online actief zijn. We voerden campagne en zagen dat we mijn doelgroepen online goed bereikten, bijvoorbeeld via Twitter, maar dat bleek niet genoeg te zijn.

Mijn team en ik moeten zo veel mogelijk D66’ers overtuigen. Dat doen we met een grassrootscampagne.

‘Dit keer bel ik veel meer met mensen, heb ik veel huiskamergesprekken – of tuingesprekken met dat lekkere zomerweer. Vrijdag ga ik naar Limburg. Ik merk dat mensen dan tijd voor je vrij maken en dat het meer diepgang geeft. Ik vraag ze wat ze belangrijk vinden. Dan gaat het niet zo zeer over mij als lijsttrekker, maar veel meer over welke kant we op moeten met D66 in Europa. Dat maakt het een hele leuke tijd!’