Zo prik je je filterbubbel lek

Foto: Maurizio Pesce / Wikimedia Commons.

Anno 2017 kunnen we er écht niet meer omheen: de ‘filterbubbel’. We delen nieuws en opinie vol branie met gelijkgestemden en veinzen alleen belangstelling in andersdenkenden als we ze daarna op hun ongelijk kunnen terechtwijzen. Mede mogelijk gemaakt door Facebook en consorten. Wil je jezelf daadwerkelijk in ‘de ander’ verplaatsen? Dan heb ik vijf tips om uit je filterbubbel te komen.

Dagelijks gebruiken zo’n 7,5 miljoen Nederlanders Facebook. Het sociale medium werd razend populair omdat wij en masse onze vakantiekiekjes deelden met familie, vrienden en kennissen. Tegenwoordig is het medium echter een stuk minder ‘sociaal’. We delen minder persoonlijke statusupdates op Facebook en juist vaker (nieuws)berichten waar wij het mee eens zijn.

comscore_statistiek

Het zorgvuldig gecreëerde algoritme achter de tijdlijn van Facebook doet er alles aan om dit in stand te houden: door je slechts berichten voor te schotelen waarvan het denkt dat je ze interessant vindt. Met iedere pagina die je volgt, link die je opent en ‘like’ die je uitdeelt, leert het algoritme je beter kennen. Niet onverdienstelijk overigens: uit onderzoek blijkt Facebook je ondertussen zelfs beter te kennen dan je vrienden en familie.

Het moet allemaal leuk zijn
De obsessie van Facebook om je leuke dingen voor te schotelen, het ‘leuk-isme’, kent geen grenzen. Zo krijgt Naima Ajouaau andere nieuwsberichten in haar tijdlijn dan ‘onze’ Frank Verhoef, viel recent in de Volkskrant te lezen. Ook bij het volgen van dezelfde nieuwskanalen op Facebook krijgen ze allebei ander nieuws in de tijdlijn te zien. Concreet: een bomenknuffelaar zal niet gauw berichtgeving tegenkomen van de meest recente aanslag in Stockholm. Terwijl een Thierry Baudet-adept het laatste duurzaamheidsnieuws niet onder ogen krijgt.

Problematisch, op zijn minst. Wederzijds begrip is cruciaal in een samenleving: een pilaar die niet hoort te corroderen. Als Naima en Frank allebei denken het nieuws op de voet te volgen, maar toch volstrekt andere informatie tot zich krijgen, is die kloof moeilijk te overbruggen.

Ook jij zit aan de knoppen
Toch is het té gemakkelijk om met de beschuldigende vinger over deze toegenomen polarisatie enkel naar Facebook te wijzen. Uiteindelijk is jouw gedrag namelijk bepalend voor het algoritme achter je tijdlijn. Als je je eigen gedrag aanpast, is die filterbubbel binnen een mum van tijd lek geprikt. Kom in actie dus!

Tip 1: volg ook eens andere media
Allereerst, mijn opa las vroeger ook nooit één enkele krant maar wisselde regelmatig af. Wat houdt je tegen om hetzelfde te doen op Facebook? Hoewel De Correspondent en Vrij Nederland mooie journalistieke producties maken, kunnen massamedia als het AD, RTL Nieuws en De Telegraaf ook niet in je tijdlijn ontbreken.

Tip 2: wees nieuwsgierig
Je volgt nu vol afgrijzen De Telegraaf? Dan is het ook belangrijk dat je daadwerkelijk iets met deze berichten doet. Deel ze bijvoorbeeld eens op je persoonlijke pagina om een discussie te starten. Of geef het artikel een hartje (in plaats van een normale like): je zult zien dat vergelijkbare artikelen dan vaker zullen terugkomen in je tijdlijn.

Tip 3: kies je advertenties
Steeds vaker adverteren media zelf ook op Facebook om hun journalistieke producties bij een breder publiek onder de aandacht te brengen. Of je wel of niet een advertentie van Vrij Nederland te zien krijgt, hangt gedeeltelijk af van je advertentieinstellingen. In drie muiskliks kun je deze aanpassen en gevarieerder maken. Als Facebook denkt dat onderstaande media je favoriete nieuwsbronnen zijn, is je filterbubbel nog springlevend.

interesses_facebook

Tip 4: spiek ook eens bij anderen
Je tijdlijn blijft iets heel persoonlijks, dus kijk ook eens hoe deze er bij je indirecte familie, kennissen en collega’s uitzien. Met enige regelmaat vraag ik hen of ik er eventjes doorheen mag scrollen. Ongetwijfeld word je geconfronteerd met een ander wereldbeeld. Bovendien leer je daardoor je gesprekspartner beter kennen en levert het dikwijls een leuk gesprek op.

Tip 5: papier is zo slecht nog niet
Tot slot, lees ook eens een papieren tijdschrift of krant. Het grote voordeel? Deze zijn nooit speciaal voor jou gemaakt. Iedereen leest dezelfde voorpagina, inhoudsopgave en artikelen. Zo laat je jezelf ook nog eens verrassen.