Waarom de nieuwe generatie politici in Hong Kong onafhankelijk wil zijn van China

Binnen tien jaar wil Joshua Wong, een van de gezichten van de Umbrella-revolutie in 2014, een referendum. Hij wil dat de inwoners van Hong Kong mogen stemmen over de onafhankelijkheid van hun stad.

JoshuaWong

De laatste jaren is Hong Kong in rep en roer. In Nederland krijgen we er maar weinig van mee, maar de roep om meer democratie in Hong Kong wordt luider en luider. Het begon in september 2014 met Occupy Hong Kong. Duizenden inwoners van Hong Kong gingen de straat op. Ze bezetten het zakendistrict van de stad met één eis: ze wilden dat de verkiezingen voor de volgende chief executive van de stad écht vrij zouden zijn.

Vrije verkiezingen
Vrije verkiezingen? Wat houdt dat precies in? Simpel: iedereen zou zich kandidaat moeten kunnen stellen voor de functie van ‘baas’ van Hong Kong, niet alleen kandidaten die door de Chinese overheid zijn goedgekeurd. Ondanks de grootse protesten – veel mensen bleven slapen in tenten op straat, weer anderen steunden de demonstranten met flesjes water, rijst en handige spullen -, die zijn omgedoopt tot de Umbrella-revolutie, is het niet gelukt de verkiezingen te democratiseren.

In 2017 kunnen de inwoners van Hong Kong opnieuw alleen kiezen uit pro-Chinese kandidaten. Het borrelt in de stad. Er zijn zelfs rellen in Mong Kok geweest waarbij politieagenten worden aangevallen omdat zij zouden doen wat China wil. Eén ding is duidelijk: China wil de controle over Hong Kong onder geen beding verliezen. Sterker nog, de communistische overheid lijkt steeds een stapje verder te gaan in de ‘Chinaficatie’ van de stad. Dat baart Hong Kongers – terecht – zorgen.

Geen complot
Het is geen complottheorie dat de stad steeds Chinezer wordt. Tientallen miljoenen Chinezen komen jaarlijks naar de stad – wat veel invloed heeft op de samenstelling van het winkelaanbod bijvoorbeeld -, het Mandarijn (de taal van Beijing) vervangt langzaamaan het Kantonees op scholen, van oorsprong Kantonese zenders worden plotseling ondertiteld in het Mandarijn, boekhandelaren in Causeway Bay die kritische boeken over de Chinese communistische partij verkopen verdwijnen plotseling en geven vreemde verklaringen af voor de staatstelevisie.

De identiteit van Hong Kong – in 1997 door de Britten overgedragen aan China onder de voorwaarden dat de stad op veel onderdelen onafhankelijk zou zijn en zou blijven, in ieder geval tot 2047 met de belofte van één land, twee systemen – staat, kortom, zwaar onder druk. De inwoners van Hong Kong willen – uitzonderingen daargelaten – niet dat Hong Kong China wordt, nu niet en in de toekomst niet.

Referendum voor onafhankelijkheid
Het is een van de belangrijkste drijfveren van Joshua Wong, hét gezicht van de studentenbeweging Scholarism die de Umbrella-revolutie van 2014 volop steunde. Wong heeft inmiddels Scholarism opgeheven voor een hoger doel. Hij wil zich nu focussen op het oprichten van een nieuwe politieke partij die mee kan doen met de verkiezingen van september. Hij wil meer pro-democratie-kandidaten in de Legislative Council, zeg maar de Tweede Kamer van Hong Kong.

De belangrijkste eis van de 19-jarige Wong, die zelf nog te jong is om mee te doen met de verkiezingen (je moet minstens 21 jaar oud zijn): hij wil binnen nu en tien jaar een referendum organiseren in Hong Kong over de toekomst van de stad. Hij wil dat de inwoners van Hong Kong zélf kunnen bepalen over wat er gebeurt na 2047. Willen de Hong Kongers aansluiten bij China en hun unieke identiteit opgeven? Of willen ze de onafhankelijkheid uitroepen, hopend op steun van de vrije westerse wereld?

Dat wordt dé vraag die de komende jaren zal moeten worden beantwoord. Het Westen zal ook moeten laten zien waar ze staat: aan de kant van de voor vrijheid vechtende democratie-activisten of aan de kant van het onvrije China uit angst voor een handelsoorlog – of erger. Ik hoop op het eerste, maar ik vrees het laatste.

Foto: Pasu Au Yeung / Wikimedia Commons.