Tussen hoofddoek en string

Tussen de toekomstige politieke leiders van Tunesië door kuieren Russinnen in fluorescerende strings met flessen wijn van de eetzaal naar het zwembad. Zelfs de aanwezige leden van Ennahda, de Tunesische variant van de Moslimbroederschap, kijken er niet van op. Arabisch land of niet, na tientallen jaren westers toerisme zijn ze gewend aan blote witte lijven die zich laven aan alles wat hun eigen God verboden heeft. Sterker nog, kwamen er maar wat meer. Sinds een wanhopige fruitverkoper uit Sidi Bouzid zichzelf overgoot met benzine en een vuur ontstak dat tot op de dag van vandaag voortwoekert, zit het toerisme aan de Noord-Afrikaanse kust in het slop. Met de (mislukte) terroristische aanslagen van de afgelopen weken zal dat niet gauw verbeteren.

Te midden van dat onnodige verval van een ooit zo lucratieve industrie, houden wij in de bruiloftszaal van een halfleeg vakantieresort met het Netherlands Institute for Multiparty Democracy (NIMD) een driedaagse zogenoemde meer-partijen-campagnetraining voor jonge politici uit heel Tunesië. Zowel de trainers als de deelnemers zijn van verschillende partijkleuren en de nadruk ligt behalve op campagnetechnieken ook op het bouwen van onderling vertrouwen en partijoverstijgende netwerken. Nu de prille Tunesische democratie bijna drie jaar na de val van dictator Ben Ali is terechtgekomen in een voortslepende patstelling in regering en parlement over de nieuwe grondwet en de aanpak van de volgende verkiezingen, is het extra belangrijk dat de jongere vertegenwoordigers van de talrijke nieuwe politieke partijen elkaar wel weten te vinden.

Zij erven een land waarin de economie er ondertussen slechter voorstaat dan voor de revolutie. Aan het hotelbuffet worden de cursisten driemaal daags onder handen genomen door de koks en het bedienend personeel: “Waar zijn jullie mee bezig? Geef ons maar Ben Ali. Sinds hij weg is, is alles alleen maar minder geworden.”

Het fascinerende is echter dat de politici in de dop zich door dit alles totaal niet uit het veld laten slaan. Blijmoedig storten ze zich op hun centrale boodschappen en strategieën om ook de mensen die door de omwentelingen in hun portemonnee geraakt zijn, naar de stembus te krijgen. Waar in vergelijkbare trainingen in Egypte de verschillende partijen elke kans te baat namen om elkaar verbaal en later zelfs fysiek af te maken, maakten hun Tunesische tegenhangers zich eerder vrolijk over elkaars opvattingen. Tijdens een kakofonische bespreking van de ‘get out the vote’-strategie van de fictieve ‘Family Party’, greep een van de deelneemsters de microfoon om zich namens de groep te verontschuldigen voor de chaos: “You know, we Tunesians just have too much energy and we laugh all the time.

De Arabische Lente is in grote delen van het Midden-Oosten gevolgd door een duistere winter, met Syrië als ijzingwekkend dieptepunt. Maar de plek waar dit hele proces begon, heeft nog altijd de beste papieren om de stap van dictatuur naar democratie te zetten. Als de mensen waar wij dit weekend mee werkten erin slagen met elkaar de toekomst van hun land te bepalen, dan ben ik ervan overtuigd dat het kleine Tunesië weleens het cruciale gidsland zou kunnen worden voor de hele regio.