Stemadvies voor de verkiezingen gemeenteraad

De Rijksoverheid decentraliseert de uitvoering van de jeugdzorg, langdurige zorg en de nieuwe participatiewet. Het Rijk legt de verantwoordelijkheid voor de uitvoering bij de gemeente. Maar de vraag is of de gemeenteraad wel capabel genoeg is en de middelen heeft om de uitvoering te controleren.

De decentralisaties gaan gepaard met bezuinigingen en een korting op het gemeentefonds. De gemeentelijke overheden moeten dus de specialistische taken uitvoeren die voorheen door de Rijksoverheid, Zorgverzekeraars en Zorgkantoren (voor de langdurige zorg) werden uitgevoerd, maar dan met minder geld. De meeste gemeentes zetten voor de uitvoering van deze taken samenwerkingsverbanden met andere gemeenten op (zoals de regio Midden-Holland). Veel gemeentes zijn namelijk te kleinschalig voor de uitvoering van de nieuwe taken.

De toekomstige gemeenteraadsleden krijgen door de decentralisatie ook meer verantwoordelijkheden. De raadsleden worden straks verantwoordelijk voor de controle op belangrijke voorzieningen. De professionele ambtelijke organisaties kunnen snel bijschakelen en leren om de nieuwe taken te realiseren, maar de vraag is of dit ook geldt voor de gemeenteraadsleden, die parttime en tegen een kleine vergoeding de gemeentelijke overheid moeten controleren.

Mijn eerste twijfel is in hoeverre kunnen gemeenteraadsleden controle uitoefenen op de bovenregionale samenwerkingsverbanden. En wat is überhaupt de democratische toets op deze samenwerkingsverbanden? De Algemene Rekenkamer en Raad voor het Openbaar bestuur hebben vorig jaar al de noodklok geluid over het democratische gat. Mijn tweede twijfel is of alle gemeenteraadsleden wel capabel genoeg zijn om controle uit te oefenen? Doorgewinterde raadsleden twijfelen aan de kwaliteit van hun nieuwe collega’s. Hebben zij voldoende tijd, ervaring en kennis om in de gemeenteraad te zitten? Ondertussen luidden zelfs griffiers de alarmbel over de rekrutering van kandidaten. Wat is straks de kwaliteit van raadsleden die de nieuwe ingewikkelde taken en verantwoordelijkheden van de gemeente en de bovengemeentelijke samenwerkingsverbanden moeten gaan controleren? Ook minister Ronald Plasterk maakt zich zorgen over de kwaliteit van raadsleden en insinueerde zelfs om extra geld uittrekken om de vergoeding van raadsleden te verbeteren.

Daarom doe ik een oproep doen aan alle Nederlandse kiezers. Veel ouderen, jongeren, kinderen en werklozen zijn straks afhankelijk van de gemeente. De kwaliteit en kennis van raadsleden is met de transitie van taken nog belangrijker dan voorheen. Houd geen rekening met je mening over het kabinet en het functioneren van partijen in de Tweede Kamer, belangrijk is dat de nieuwe leden van de gemeenteraad het functioneren van de lokale overheid kritisch kunnen volgen, de juiste vragen kunnen stellen aan de wethouders en kunnen ingrijpen waar het nodig is. Kies op 19 maart iemand die namens jou de gemeente kan controleren en zich niet om de tuin laat leiden door een ambtelijke organisatie.