Sandy blaast Obama’s herverkiezing nieuw leven in

Over minder dan een week gaan de Amerikanen naar de stembus. De verkiezingskoorts is inmiddels tot grote hoogte gestegen, evenals het modder gooien. Niettemin hebben zowel Barack Obama als Mitt Romney de campagne voorlopig gestaakt. De reden? Orkaan Sandy raast in een vernietigingszuchtige bui over de Oostkust. Is de (tijdelijke) opschorting van het campagnegeweld reden voor paniek in het kwakkelende Obama-kamp?

It’s the economy stupid!
De afgelopen tijd stond Obama er niet goed voor in de peilingen. Na de aanvankelijk gunstige prognoses, geven de voorspellingen sinds het eerste presidentiële debat weinig hoop voor Obama. Een overwinning voor Romney is absoluut geen zekerheid, maar zijn kansen lijken met de dag te groeien.

Mogelijke redenen die in de weg staan aan de herverkiezing van Obama zijn er in overvloed. Maar de economie is zonder twijfel de meest pertinente reden van zorg voor Obama. Na vier jaar presidentschap kent Amerika nog altijd een hoge werkloosheid, herstelt de toch al zwakke economie zich maar langzaam en is de staatsschuld historisch hoog. Afgezien van de vraag of een andere president beter had gepresteerd in de omstandigheden waarin Obama het land aantrof, zitten de Amerikanen behoorlijk in hun maag met deze situatie. Een sentiment dat de Republikeinen, en Romneys campagneteam in het bijzonder, haarfijn hebben aangevoeld. Zonder al te veel overdrijven kan je stellen dat het Romneykamp de campagne heeft geprobeerd te richten op enerzijds het zwakke resultaat van Obama en, anderzijds, het werken aan een beeld van Romney als the economy fixer. Met succes, zo lijkt het. De recente peilingen lijken het in ieder geval te suggeren: “it’s the economy, stupid!”.

Game change
Obama lijkt dus alle tijd te kunnen gebruiken die hij heeft om de laatste swing-voters te verleiden. Toch besloot Obama (als eerste) de campagne stil te leggen. Waarom? Voelt Obama zich verantwoordelijk voor het welzijn van de vele Amerikanen wiens leven op het spel staan? Ongetwijfeld, maar het werkelijke antwoord is vele malen eenvoudiger: politiek!

In tijden van crisis, of dit nu een economische crisis of een natuurramp is, hebben mensen behoefte aan zichtbaar en krachtig leiderschap. Zelfs in een land waar men zo wars van overheidsbemoeienis is als de Verenigde Staten, hunkeren de Amerikanen in noodtoestand naar leiderschap en sterk overheidsoptreden. Dat Obama zijn campagne zonder blikken of blozen opschort is dan ook niet (uitsluitend) een daad van altruïsme of plichtbesef, maar vooral van politieke handigheid. Obama vervult de rol van leider in moeilijke tijden, een president van alle Amerikanen.

Daarmee heeft Obama Romney in een Catch 22-soortige situatie geplaatst. Per slot van rekening, als Romney campagne wil voeren dan kan hij dat niet. Want campagne voeren over de rug van mensen in nood zou een brug te ver zijn, zelfs voor de meest verstokte Republikein. Maar het omgekeerde lijkt ook niet mogelijk, niets doen terwijl Obama de show steelt.

Daar komt bij dat Romney, als uitdager, niet in de positie is het presidentieel leiderschap te tonen dat past bij de functie. Romney blijft dus met lege handen achter en het staken van de campagne door Romney is dus geen blijk van een diep geworteld gevoel van sympathie of eerlijkheid, maar eerder een teken van machteloosheid.

Een en ander brengt vanzelfsprekend wel risico’s voor Obama met zich mee. Door al zijn aandacht te vestigen op het beheersen van de gevolgen van Sandy, is Obama in grote mate afhankelijk van de schade die de komende dagen wordt aangericht. Hoe meer, hoe beter, zolang het optreden maar efficiënt is en getuigt van krachtig leiderschap dat toekomt aan een president van de Verenigde Staten. (Laten we niet vergeten hoe orkaan Katrina in 2008 als een blijvende smet aan George W. Bush’ presidentschap is blijven kleven.) Niet voor niets staat Obama in voortdurend contact met de overheidsfunctionarissen van de verschillende staten en heeft hij de noodtoestand in New Jersey, New York, Rhode Island, Pennsylvania en District of Columbia (D.C.) afgeroepen. Zijn optreden zal, zeker nu, onder een vergrootglas worden gelegd.

In orkaan Sandy heeft Obama de ideale bliksemafleider gevonden voor zijn daadwerkelijke probleem: de economie. Nu maar hopen dat dat de gedachte is die kiezers op de verkiezingsdag in het stemhokje hebben – en niet die aan hun met de grond gelijk gemaakte huis waarop toch al een te zware hypotheeklast rust.

Merlin (1987) is student aan de Universiteit Utrecht. Daar volgt hij een onderzoeksmaster filosofie en de master privaatrecht. Als filosofiestudent is hij vooral geïnteresseerd in de antieke wijsbegeerte en de geschiedenis van de analytische filosofie in de twintigste eeuw (taalfilosofie en logica en de filosofie van de geest). Naast de wijsbegeerte is Merlin is geïnteresseerd in wetenschap, kunst & literatuur en, natuurlijk, politiek.