Juju sing us a song!

Terwijl de familie van Nelson Mandela in de rechtszaal het hoog oplopende conflict over de begraafplaats van de vader des vaderlands aan het uitvechten is en Desmond Tutu zich opwerpt als het morele geweten van de natie, zoeken de verschillende politici, ware het de Tour de France, naar de beste uitgangspositie voor de massasprint van de presidentsverkiezingen april volgend jaar.

Vandaag op deze plek aandacht voor het ‘enfant terrible’ van de Zuid-Afrikaanse politiek Julius – Juju – Malema. Tot februari 2012 voerde Malema bijna vier jaar lang als president de zeer invloedrijke ANC-jongerenliga aan en was hij steun en toeverlaat voor president Jacob Zuma. Na een reeks aan kleine en grote schandalen werd Malema begin vorig jaar als lid van het ANC geroyeerd en, Malema eigen, keerde hij zich fel tegen het ANC en president Zuma. Vorige week tijdens een radio-interview betuigde de charismatische Juju spijt aan het Zuid-Afrikaanse volk dat hij het presidentschap van Zuma mede mogelijk had gemaakt.

‘I’ve made a terrible mistake and I’m trying everything in my power to reverse that. We will do everything in our power to correct this terrible mistake we committed in Polokwane’ (refererend aan de stad waar het ANC-congres in 2007 de zittende president Mbeki afzette ten faveure van Zuma, AK).

Juju is een campaigner pur sang. Hij weet precies hoe hij de aandacht op zich kan vestigen en zorgt daarbij bijna altijd voor de nodige ophef. Dat deed hij in de tijd dat hij nog actief was binnen het ANC en dat doet hij vandaag de dag nog steeds.

Zo’n drie jaar geleden stofte hij het in vergetelheid geraakte strijdlied ‘Kill the boer, kill the farmer’ af. Eerst zette hij in tijdens een lezing aan de Universiteit van Johannesburg. In zijn speech zei hij dat Mandela de zwarte bevolking had overtuigd te vergeven, maar dat zij nooit mochten vergeten wat hen was aangedaan. Een paar dagen later werd Malema door een uitzinnige menigte in Zimbabwe verwelkomd bij een bezoek aan dictator Mugabe. De menigte zong, jawel, ‘Kill the boer, kill the farmer’.

‘Kill the boer, kill the farmer’ zorgde voor zoveel ophef dat een Zuid-Afrikaanse rechtbank het zingen ervan verbood, waarop het regerende ANC zich meteen verweerde tegen de uitspraak van de rechter en aangaf dat het lied hoorde bij de geschiedenis van het land.

Malema wist de schijnwerpers volledig op zich gericht.

Een paar maanden later werd Juju door het hoogste orgaan van het ANC op de vingers getikt. Niet vanwege het zingen van het omstreden lied  ‘Kill the boer, kill the farmer’ en ook niet vanwege de steunbetuigingen aan het adres van Mugabe en ZANU/PF, maar vanwege het bekritiseren van president Zuma. De straf: een boete van R10.000 (zo’n €1.000), publiekelijke excuses en een cursus ‘anger-management’ aan de ANC-opleidingsschool. Wie dacht dat daarmee de kous af zou zijn, kwam van een koude kermis thuis. Malema legde daar de basis voor zijn vertrek uit het ANC. Een paar weken na de straf lanceerde de Youth League heel vilein de campagne ‘One boyfriend, one girlfriend’ om het hebben van ‘multiple sexual partners’ te ontmoedigen.

De campagne bracht onbewust associaties naar boven met de zeer omstreden strijdkreet van de Azanian People’s Liberation Army (APLA), de gewapende vleugel van het radicale Pan African Congress (PAC) tijdens de apartheidsjaren: ‘One settler, one bullet’ leek een regelrechte aanval op president Zuma die met meerdere vrouwen getrouwd is en net in het nieuws was gekomen omdat hij een buitenechtelijk kind zou hebben verwekt bij de dochter van één van zijn beste vrienden.

Wederom domineerde Malema het nieuws.

Zo ook vorige maand toen hij de oprichting van zijn nieuwe partij aankondigde: De Economic Freedom Fighters (EFF). Bij de lancering van zijn nieuwe beweging haalde hij fel uit naar het ANC en verweet hen ‘committed to a right-wing, neo-liberal and capitalist agenda which has kept the majority of our people on the margins of South Africa’s economy’. Malema verklaarde dat zijn EFF ‘is the better, alternative voice of South Africans who are fed up with living without hope that things will ever change for the better’.

Juju lijkt de eerste slag geslagen te hebben. Een opiniepeiling wijst uit dat 26% van de stemgerechtigde jongeren in Zuid-Afrika zegt te zullen stemmen op de partij van Malema omdat de EFF meer dan de andere politieke partijen in staat zou zijn om de armen in het land te helpen.

To be continued!

Alex Klusman
Alex Klusman is oprichter van en partner bij BKB. Op BKB Campaign Watch schrijft hij met name over Zuid-Afrika.