Jolande Sap en haar pitbulls

Het meest pijnlijke van de strijd om het lijsttrekkerschap bij GroenLinks is dat bij ieder media-optreden meer duidelijk wordt hoe zeer Jolande Sap is verstrikt geraakt in haar eigen machtsspel. Zelden heb ik een politicus zien acteren met zoveel kramp en zo weinig zelfrelativering als Sap in haar intern gevecht met Tofik Dibi. Het is dat haar communicatie pitbulls met harde hand en stevig media-offensief het beeld proberen te kantelen, want anders was de ramp nu al niet meer te overzien geweest.

In de peilingen blijft GroenLinks rond de 5 zetels hangen, maar dat heeft niets te maken met de verkiezingsstrijd tussen Sap en Dibi. Hoe zeer zelfs politieke analisten proberen te duiden dat Tofik Dibi schadelijk is voor GroenLinks en de positie van Sap is dat echt onzin. Een leider die stevig in haar schoentjes staat, weet dat de publieke spotlights altijd goed voor een partij zijn. Die maakt gehakt van een enthousiaste maar onervaren nummer twee en vergroot de verschillen niet uit, maar die weet een partij te binden.

Daar gaat het met Jolande Sap fout. Er ontstaat een zeldzame kramp als ze moet verantwoorden. Als vrienden ook kritische vragen stellen. Het vriendelijke gezicht krijgt harde trekken. De kramp schiet in de kaak.
Toen Sap aan de keukentafel bij Mark Rutte instemde met die zinloze politie-missie in Afghanistan en daar binnen haar partij stevig voor moest strijden, zag ik die kramp voor het eerst. Het ongeduld in de ogen. Keihard.
Zoals in de vorige eeuw PvdA-ers als Melkert en Pronk, goed voor de mensheid maar minder compassie met de mensen.

Na het echte Kunduz-akkoord knalde het in de fractie. Tofik Dibi noemt het gevoel onveilig. Sap zou keihard afrekenen met kritiek en autoritair leiding geven.  Wouke van Scherrenburg constateerde in haar blog dat ze de fractie niet zou vertrouwen. Omgekeerd is ook het geval. Slechter kun je het als partij niet treffen als je ook nog eens in felle campagne-gevechten gaat komen met SP en PvdA over de gevolgen van het voorjaars-akkoord.

Daar waar de bijna digitale VVD-fractievoorzitter Stef Blok best weg komt met het eindeloos opdreunen dat “het huishoudboekje op orde moet”, wordt van een GroenLinks-lijsttrekker iets meer gevraagd. Natuurlijk zijn GroenLinks-ers blij dat Sap haar verantwoordelijkheid heeft genomen, maar er zal nog een hoop gemor komen over pijnpunten als de vergoeding van reiskosten in het woon-werkverkeer en het opgeven van ontslagbescherming. De harde liberale agenda van D66 is niet het boodschappenlijstje van GroenLinks. Dan volstaat een subsidie op zonnepanelen niet.

De achterban van GroenLinks  is een allegaartje van wereldverbeteraars, voormalige communisten en hippe yuppen en wil resultaat zien. Geen ronkende teksten over “verantwoordelijkheid nemen” maar boter bij de vis. Femke Halsema begreep dat. Had ook een liberale agenda, maar wist ook wanneer ze moest schakelen naar hogere idealen of humor en relativering. Jolande Sap zien in een kritisch interview of in een zwaar debat met pakweg Diederik Samsom doet pijn aan de ogen. Dat ongeduld. Dat belerende toontje. En weer die kramp. Het moet niet gezellig zijn in de GroenLinks-fractie.

Ik wens communicatie-baas Anita de Horde en haar mensen veel succes. De pitbulls die weten hoe damage-control werkt en met harde hand proberen te waken over hun baas. Die op Twitter uiteraard keihard hun fractievoorzitter verdedigen en kritische journalisten belerend toespreken. Die ook niets op hebben met Tofik Dibi.

GroenLinks kan zelf wel wat warmte van gesubsidieerde zonnepanelen gebruiken.

Jaap Stalenburg
Jaap Stalenburg (1959) is communicatie-strateeg. Columnist bij het blad Helden en SportNext. Verder kritisch PvdA-lid en regelmatig panellid op Radio 1 en BNR. Werkte voorheen als manager Public Relations bij TVM Verzekeringen, en daarvoor jarenlang in de journalistiek; van parlementair verslaggever bij Veronica Nieuwsradio en voetbalcommentator bij NOS Langs de Lijn tot eindredacteur Sport bij RTL Televisie en Hoofd Nieuws en Sport bij de Limburgse regionale zender L1.