Je beste vriend de politie?

De politie staat er slecht op de laatste tijd. In Amsterdam werd een fietsende toerist gemolesteerd en kregen krakers er nogal stevig van langs met de lange lat. In Rotterdam werd een dronkenlap hard in zijn kruis getrapt door tante agent. Bij het door GroenLinks Rotterdam opgerichte meldpunt voor politiegeweld kwamen in anderhalve week meer dan 100 meldingen binnen. Wat is er toch gebeurd tussen ons en de politie? De politie is immers je beste vriend toch?

Ga er maar aan staan. Orde houden in een land waarin iedereen het beter weet. Waar het brutale deel der natie je uitscheldt, bedreigt en zelfs mishandelt. En waar veel anderen zich opstellen als consumenten die recht hebben op service en die je vooral niet lastig moet vallen met irritante regeltjes.

In de jaren ’60 van de vorige eeuw verschenen al de eerste barsten in onze vriendschap met de politie. Overheidsgezag werd sowieso minder vanzelfsprekend en in 1968 zag de politie zich genoodzaakt om met een voorlichtingsfilm over hun werk te komen. In de korte docu ‘Van uur nul tot 24’ zien we hoe de politie kordaat het verkeer in goede banen leidt, drenkelingen uit het water helpt en eerste hulp biedt bij een ongeluk.

Later kwam de leus ‘De politie is uw beste vriend’. Een kwetsbare inzet. De politie moet immers vaker optreden als schoolmeester dan als vriend. Het wemelt online van de cynische commentaren over niet al te vriendschappelijke acties van de sterke arm der wet. Hoogtepunt, of dieptepunt, het hangt er maar vanaf waar je zelf staat in deze, is de track die de nederhoppers van ‘NEUK!’ erover maakten.

Hoewel met de terminologie van ‘je beste vriend’ de plank werd misgeslagen, denk ik dat we nu toch toe zijn aan een nieuwe campagne waarin de politie op zoek gaat naar een soort van bondgenootschap met de samenleving. Misschien moet de politie niet zozeer vriend proberen te zijn, maar in ieder geval vriendelijk.

Een voorbeeld uit mijn eigen straat. Onlangs kreeg ik, net als de rest van de buurt, een lange brief van een mij nog onbekende buurman. Ik woon vlakbij de Nieuwmarkt in Amsterdam en er parkeren hier regelmatig toeristen voor de deur. De parkeerautomaten zijn niet alleen onbegrijpelijk, ze accepteren ook geen cash. Zo gek was het dus niet dat ‘een Roemeens uitziende man’ mijn buurman benaderde met een briefje van € 5,- en de vraag of hij voor hem een parkeerkaartje voor een uur wilde pinnen. Zodra de pincode was ingetoetst, griste ‘de Roemeen’ de pinpas uit de automaat en spurtte weg.

Mijn buurman zette de achtervolging in, maar tevergeefs. Op de Nieuwmarkt, 100 meter verderop, kwam hij de eerste agenten tegen. Maar de dief was al gevlogen en ze konden echt niet samen met hem op zoek. Ze wilden wel een afspraak maken om in een ander deel van de stad aangifte te doen. Dat kon namelijk niet ter plaatse (er is daar wel een bureau). Op de afgesproken tijd op het desbetreffende bureau was de dienstdoende agenten echter niets bekend.

In de brief beschrijft de buurman met stijgende verontwaardiging hoe hij eerst een paar keer afgepoeierd werd. Eindeloos wachten op een bankje terwijl vijf agenten lekker moppen tappen met elkaar. Vervolgens duurde de aangifte vanwege een ‘met twee vingers tikkende digibete’ agent een eeuwigheid en werd hem met zoveel woorden duidelijk gemaakt dat er niet veel mee zou gebeuren. Mijn buurman is er inmiddels grondig gedesillusioneerd over de politie. Hij besluit zijn brief met een oproep aan de buurt om vooral elkaar te helpen, want de politie doet het niet.

Ik denk dat mijn buurman die dag al gauw een stuk of tien agenten heeft gesproken en door allemaal voelde hij zich behandeld als een lastpost. Zozeer dat hij de moeite heeft genomen om ons allemaal een brief te schrijven. Hij had zijn pinpas er vast niet mee terug gekregen, maar wat had het een verschil gemaakt in waardering voor de politie als ze meteen naast deze man waren gaan staan. Bedenk je eens welke positieve uitstraling het kan hebben, als je mensen die de energie hebben om dit soort brieven te schrijven en te verspreiden, aan je bindt.

Maarten van Heems
Maarten van Heems is partner bij BKB en fervent wielrenner. Hij werkte aan campagnes voor onder meer KNVB, Alliander, ministerie van SZW, Movember en Tibet. Maarten doet de Europese PR voor Junkie XL en geeft campagne- en communicatietrainingen in Oost-Europa, het Midden-Oosten en Zuid-Afrika. Hij studeerde eerder Geschiedenis in Amsterdam en Russisch in Odessa.