Is het ANC-tijdperk ten einde?

Na een tocht via Amsterdam en Dubai zijn we zaterdagavond doodmoe en stinkend, maar dolenthousiast in de Zuid-Afrikaanse stad van het goud aangekomen. Door de ramen van ons minibusje zagen we een donker Johannesburg: de winkels gesloten, de straten leeg. Mijn BKB Academiegenoten stonden met hun neuzen gedrukt tegen de ramen, zelfs de meest luidruchtigen onder ons zongen een toontje lager bij het zicht op deze arren moedige buurten.

Ons hostel daarentegen staat in Maboneng, een hippe wijk in hartje Jo’burg. Het contrast met bovengenoemde, arme wijken is groot: Maboneng is een goed verlichte buurt, er hangen jonge mensen op straat en er klinken flarden luide muziek uit een club. We worden ontvangen op het dakterras van een verlaten gebouw met vuurkorven, biertjes, een ‘braai’ en het mooiste uitzicht van de stad. Met op de achtergrond de skyline van Johannesburg bespreken we met (Nederlandse) correspondenten en plaatselijke bloggers de staat van het land.

Criminaliteit is een groot probleem in Johannesburg. Niels Posthumus, correspondent van Trouw, werd daar onlangs zelf mee geconfronteerd. Hij name vorige maand een interview af in een sloppenwijk in de buurt van de stad, toen een groep gewapende mannen de ruimte binnen kwam stormen. Hij en een Nederlandse fotograaf werden in elkaar geslagen en zijn auto werd gestolen.

Toch ziet Niels de toekomst niet enkel negatief in. Hij ziet om zich heen steeds meer kleine initiatieven ontstaan die de leefbaarheid in Johannesburg bevorderen. Maar in de politiek moet er nog veel gebeuren. Het logge ANC heeft een te comfortabele positie in de huidige regering. De partij die de vorige verkiezingen 65.9% van de stemmen behaalde, zou eigenlijk een goede sociaaldemocratische concurrent moeten hebben. De andere grote partij, het DA, is namelijk een soort VVD en is voor de armere Afrikaan geen logisch alternatief.

De kok van de avond gaat uit religieuze overwegingen niet stemmen (hij is Jehova’s Getuige), maar ziet het belang van de verkiezingen wel in. De 34-jarige Dadla ziet de criminaliteit in de stad ook als een groot probleem, maar volgens hem is het grootste issue onder de zwarte bevolking de werkloosheid. Hij gelooft niet in de miljoenen banen die de verschillende partijen beloven te bieden na 7 mei. Zelf heeft hij zijn opleiding journalistiek nooit af kunnen maken en staat hij dagelijks over de braai gebogen. Elke dag reist hij vijftig kilometer van zijn huis naar Maboneng om daar te werken. Ook Dadla mist een goede partij die een links alternatief voor het ANC biedt.

Om tot een leefbare stad en een sterk land te komen, moet er nog een hoop gebeuren. De algemene consensus deze avond leek vooral het gebrek aan goede keuzemogelijkheden voor 7 mei te zijn. Het vermoeden dat het ANC weer een ruime meerderheid gaat halen, wordt dan ook breed gedragen. Het ANC-tijdperk lijkt nog niet helemaal ten einde.

Dit blog verscheen eerder op www.bkbacademie.nl. De BKB Academie reist van 26 april t/m 3 mei 2014 door Zuid-Afrika, waar op 7 mei algemene verkiezingen zijn. Met de dit jaar opgedane campagnekennis als bagage, volgen de 25 BKB Academici de Zuid-Afrikaanse verkiezingscampagnes een week lang op de voet. Op de website doen ze verslag van hun bevindingen.