Is er enig peil te trekken op opiniepeilingen?

Je zag het na de aanslagen in Parijs. Na Charlie Hebdo. Rond de vluchtelingenopvang in Oranje. Het geld voor Griekenland. De verkoop van ABN Amro. Of de discussie rondom Zwarte Piet. Een spervuur aan vastgeroeste meningen waar de dialoog voor moet wijken.

En de ik-kijk-niet-voorbij-mijn-eigen-gelijk verbale vijandigheid op sociale media niet te vergeten. Men is oprecht geëmotioneerd, angstig en boos – en lijkt niet in staat naar elkaar te luisteren.

PVV-leider Geert Wilders noemde de Tweede Kamer eerder dit jaar een ‘nepparlement’ met als verantwoording dat de overheid niet zou luisteren naar het volk. En wat het volk wil, daarvoor hoeven we volgens politici – als het ze uitkomt – alleen maar naar de peilingen te kijken. Dat peilingen en de interpretatie ervan vatbaar zijn voor verdraaiing, hoor je niet terug in de Kamer.

Het was voer voor nog een voorbeeld van de vijandigheid op sociale media. De schokkende altijd-een-toontje-hoger-spierballentaal van Wilders leverde de gewenste soundbites op waarmee de media Wilders’ effectbejag echode. Op Twitter waren 140 tekens afdoende om in volzinnen ‘hulde!’ of veelal ‘schande!’ uit te drukken. Op Facebook-kanalen met een prinsenvlag werd er instemmend geschreeuwd over de gedeelde vreemdelingenangst. Gelijkgestemden die zwemmen in een poel van gedeeld gelijk.

Luisteren we in het oververhitte debat nog naar argumenten of knikken we vooral mee met gelijkgestemde koppen? Bekijk dit recente onderzoek uit de Verenigde Staten even. Dezelfde stelling, maar Amerikanen zijn het flink vaker eens of oneens als vriend of vijand de stelling brengt.

universalhealthcare

Vind ik de politicus een goede peer? Past hij of zij in mijn straatje? Blijkens bovenstaand onderzoek zijn veel Amerikanen het a priori eens of oneens met beleid, puur op basis van de mond die tegen ze spreekt. Zou dat in Nederland anders zijn? De digitale bubbels van het (eigen) gelijk op sociale media doen vermoeden van niet.

We willen onderzoeken of we nog luisteren naar argumenten – en mogelijk bewijzen dat we te snel instemmend knikken of afkeurend kijken, alleen al vanwege de persoon die iets zegt. Daarvoor kunnen we je steun gebruiken. Het onderzoek staat op poten. TNS NIPO, Vonk (de Volkskrant) en Yournalism slaan de handen ineen op zoek naar naar de waarde van de peiling en de overtuigingskracht van het argument. Maar het onderzoek kost geld.

Je kunt het onderzoek steunen op yournalism.nl en je kunt al je vragen kwijt aan @sybrenkooistra.

Sybren Kooistra
Sybren Kooistra (1987) werkt als datajournalist bij de Volkskrant. Afgelopen jaar heeft hij onder andere onderzoek gedaan naar belastingontwijking. In mei 2013 won hij in Parijs een internationale prijs voor het idee voor de nieuwswebsite van de toekomst.