IEDER1 – Het ontstaan van een publiek verhaal

Vorig jaar was ik een jaar lang verbonden aan Harvard University. Een jaar lang colleges volgen in campagneland Amerika. Daar mocht ik professor Marshall Ganz ontmoeten, een bekendheid in de wereld van campagnes. Ik volgde vakken als Organizing, over de organisatiestructuren achter succesvolle grassroots movements, en Public Narrative, over de ingrediënten die nodig zijn voor politieke speeches.

In een volle zaal met studenten uit meer dan 40 verschillende landen luisterden we naar zijn ervaringen in de civil rights movement, over de grote speeches uit de 20e en 21e eeuw, en over de Obama-campagne. Ganz is een van de grondleggers van deze Camp Obama-campagne in 2007. Hij legde uit hoe je een publiek verhaal bouwt en hoe belangrijk zo’n verhaal is om werkelijke verandering te veroorzaken. “Het gaat er niet alleen om dat je uitlegt waarom mensen iets moeten doen – het gaat erom dat je mensen raakt,” zegt Ganz tijdens een van zijn hoorcolleges.

Een sterk verhaal is opgebouwd uit in de eerste plaats een persoonlijk verhaal over jezelf, dat uitlegt wat jouw drijfveren zijn en wat jouw betrokkenheid is. Het gaat over een verhaal over ons, de gemeenschap, dat onze waarden raakt. En het gaat over een verhaal van nu, dat de urgentie weet te vatten om juist nu in beweging te komen. Self-us-now, is het geraamte dat Ganz aan ons doceert voor een goed publiek narratief.

Maanden na het volgen van dit vak stuitte ik op een overtuigend verhaal waarin ik alle elementen herkende. Een verhaal dat alles in zich had om een sterk publiek verhaal te worden. In Amerika ontving ik een mail van Samuel Levie, waarin hij vroeg me aan te sluiten bij IEDER1, het initiatief dat hij met vrienden had opgezet. Diezelfde groep besloot kort daarna een Parade te organiseren om de diversiteit te vieren met de woorden: Nederland is van IEDER1. Ik volgde het verhaal op de voet en zag het uitgroeien tot het voorbeeld van een publiek verhaal dat Nederland nodig heeft.

Ik las in de column van Sander Donkers in Vrij Nederland een geweldige uitleg van IEDER1: “We zetten onze mening tegenwoordig het liefst dik aan. Kamp zus of kamp zo, want nuance is voor mietjes,” schrijft hij. “De vrijheid van meningsuiting is een groot goed en in landen waar die niet bestaat zijn de mensen veel slechter af. Tegelijkertijd ben je echt stekeblind als je niet ziet dat het effect is dat twee kampen zich steeds dieper ingraven in hun eigen gelijk.”

Net als Sander Donkers maak ik me zorgen over de verharding in het politieke debat. Daarom kwam de oproep van Samuel direct bij mij binnen. De protesten tegen de openingen van nieuwe asielzoekerscentra maakten in die maanden dat ik Europa niet meer terug dacht te herkennen. Versimpel me lekker tot mietje. Maar ik ben niet de enige. Wij zijn niet de enige.

In januari schreef Nasrdin Dchar, acteur en initiatiefnemer van IEDER1, zijn vrienden over zijn zorgen over Nederland. Over hoe hij zo vaak gereduceerd wordt tot iets simpels: tot moslim, tot allochtoon of tot bontkraag. Zijn vrienden deelden die zorgen. Ook zij voelden de zorgen over onverdraagzaamheid, over respectloze protesten tegen vluchtelingen. Over onze premier die Nederlanders ‘terug naar hun eigen land’ wenst. Over de werking van de media die die polarisatie vaak versterkt.

IEDER1 gelooft in de kracht van diversiteit. Nederland is een land met vele gezichten, en juist dat is onderdeel van wat ons sterk maakt. We geloven dat een ander klimaat niet vanzelf ontstaat, maar dat je daar voor moet gaan staan. Toen we een paar weken terug mensen vroegen naar hun redenen om IEDER1 te steunen, kregen we een inbox vol eigen videoverhalen. Omdat iedereen zijn eigen persoonlijke beweegredenen heeft.

IEDER1 is verworden tot een publiek narratief met alle ingrediënten die Ganz predikt. Persoonlijke verhalen, gedeelde waarden en zorgen, het geloof in ons land, en de verhalen van alle Nederlanders die zich niet willen laten reduceren tot iets simpels. Nederlanders die geloven in de kracht van diversiteit. Een verhaal waar ik met alle liefde aan meebouw.

Zondag loopt IEDER1 in een Parade van de Bijlmer Arena naar het Museumplein. Afgelopen weekend riepen burgemeester Aboutaleb van Rotterdam, Van der Laan van Amsterdam en Van Aartsen van Den Haag hun stadsbewoners op mee te lopen. Honderden organisaties en bedrijven hebben zich aangesloten bij de Parade, ieder met hun eigen verhaal. Vanavond is initiatiefnemer Nasrdin Dchar te gast bij De Wereld Draait Door. Meer informatie: www.ieder1.org.