Foto zegt meer dan 1000 woorden

Afgelopen donderdag pakte ik Het Parool uit de brievenbus en daar, over bijna de gehele voorpagina, stond voor mij de foto die het allerbeste de campagne van de afgelopen drie weken vertelt.

Over ruim 16 uur weten we of Diederik Samsom het tot voor kort onmogelijk geachte toch heeft bereikt: met zijn partij als grootste uit de stembusstrijd tevoorschijn komen. Maar zelfs als dat de komende nacht (net) niet blijkt te lukken, dan nog blijft de ‘presidentiële’ foto in Het Parool geweldig.

Met nog bijna een week tot D-day portretteerde Het Parool Samsom als de nieuwe premier van ons land. De setting op de foto suggereert het Torentje, de PvdA-lijsttrekker zit aan een groot en opgeruimd bureau. Geen computer (die heeft een premier vanzelfsprekend niet), wel een iPad natuurlijk en een hele grote vaste telefoon. Het onderschrift luidt: ‘Diederik Samsom telefoneert met de Franse president Hollande‘. Eigenlijk alleen de toevoeging ‘alvast’ ontbreekt nog.

Overigens is Het Parool de afgelopen dagen niet het enige medium gebleken dat bijgedragen heeft aan het momentum waarin Samsom terecht is gekomen. Het begon natuurlijk allemaal met het eerste RTL-debat onder leiding van Frits Wester. In dat debat positioneerde Samsom zich niet alleen als a-typische politicus die in alle eerlijkheid non-populistische stellingen durfde in te nemen. Hij wist zich ook nog eens, mede met dank aan de een-op-een loting, als staatsman boven de partijen op te stellen.

Misschien nog wel belangrijker voor dat momentum (net zoals dat 9 jaar geleden voor Wouter Bos gold) was de nazit, waarin Marco Pastors en Syb Wynia (beiden toch niet bekend om hun sociaal-democratische voorkeuren) Samsom tot winnaar van het debat uitriepen.

Vanaf dat moment is het hard gegaan. Samsom pastte ineens perfect in zijn nieuwe rol, deed eigenlijk alles goed wat je goed kan doen en de media volgden.

In tekst en in beeld. Een paar voorbeelden:

Na de opnames van het lijsttrekkersdebat voor het Jeugdjournaal (afgelopen vrijdag) werden 23 foto’s vrijgegeven. Zowat iedere foto is gunstig voor Samsom.

Terwijl Mark Rutte een paar maal buitengewoon onfortuinlijk op de gevoelige plaat is vastgelegd.

Afgelopen zaterdag plaatste de Telegraaf een paginagroot interview met een ogenschijnlijk geschrokken Rutte, die vanuit het defensief koos voor bangmakerij in plaats van het neerzetten van het eigen (liberale) VVD-verhaal.

Op precies dezelfde dag pakte de Volkskrant uit met een interview met Samsom over twee volle pagina’s waarin hij in de geest van de foto in Het Parool zich zelf zowel inhoudelijk als ook in beeld (op de voorpagina) als premier van alle Nederlanders positioneerde.

Gisterochtend versterkte de  VVD zelf de beeldvorming van een geschrokken partij die vooral waarschuwt voor de ander (links in het algemeen en de PvdA in het bijzonder). Op de voorpagina van de Telegraaf is het MKB-Nederland die links een doodsteek voor de eigen sector noemt, terwijl op de binnenpagina VVD-coryfee Frits Bolkestein de lezer in chocoladeletters waarschuwt dat ‘PvdA samen met SP linkser dan Wim Kok‘ is.

In het gratis ochtendblad Spits (overigens ook in handen van de Telegraaf Media Groep) zet Samsom over twee volle pagina’s een totaal ander beeld neer. Recht in de camera kijkend, met de Hofvijver en de regeringsgebouwen op de achtergrond zegt hij ‘geen bedreiging in de VVD te zien‘.

Gistermiddag publiceerde de ANP-beeldbank een serie foto’s van de huldiging van de Nederlandse paralympische sporters in aanwezigheid van zowel Rutte als Samsom. Tot ergernis van velen (waaronder GeenStijl) leek de fotograaf erg blij met een shot van Samsom met een toevallige lichtval vlak boven zijn kruin. GeenStijl fulmineert tegen de Samsom-verering door de ‘objectieve’ beeldbank: ‘Een dag voor de verkiezingen de leider van de socialisten afbeelden als heilige. Sint Diederik, in een halo van licht. Compleet van de zotte dit.’ Johan Cruijff zou alleen maar zeggen: ‘geluk dwing je af‘.

De beeldvorming van de afgelopen weken heeft in mijn ogen voor een deel de opmaak van de kranten van hedenochtend bepaald. Op de sociale media probeerden VVD-spinners het nog wanhopig met tweets als: ‘het enige dat #Samsom ooit bestuurd heeft in zijn leven is een rubberboot van Greenpeace‘. Maar in plaats van een foto van de actievoerende Samsom uit de jaren negentig met de tekst ‘wordt dit de premier van ons land?‘ houdt De Telegraaf zich vanochtend op de vlakte met een foto van Rutte, Roemer en Samsom met de kop: RECHTSOM OF SAMSOM.

Vanavond laat weten we of de foto in Het Parool van voorspellende aard is geweest en of na de Franse president ook de Duitse bondskanselier zal bellen met Samsom.