De toekomst van de mensheid in drie cijfers

Volgens CNN is het de grootste internationale campagne in de geschiedenis van de mensheid, georganiseerd door de meest invloedrijke groene journalist van de VS, Bill McKibben. Eh… Wie?!

Waarschijnlijk zegt zijn naam u niets en de naam van de campagne zal u waarschijnlijk nog minder zeggen: 350. Inderdaad, drie cijfers. Drie simpele cijfers, waar Bill en zijn groep van zeven jonge studenten sinds 2009 al miljoenen mensen voor weten te mobiliseren in vrijwel elk land op aarde. Meer dan 20.000 politieke demonstraties rond het getal 350, georganiseerd door gewone mensen zoals u en ik met zorgen over de toekomst. Van de trappen van het Royal Opera House in Sydney tot de toppen van de hoogste berg van Antartica en de tuinen van Kabul, overal demonstreerden mensen voor ‘350’. Zelfs onder water – bij het Great Barrier Reef in Australië en de Malediven – werden spandoeken met ‘350’ neergelaten. Recent waaide de campagne over naar Nederland.

Waarom, vraagt u zich af? 350, oftewel 350 ppm, oftewel parts per million, is het aantal deeltjes CO2 in de atmosfeer waar we volgens wetenschappers onder moeten blijven om gevaarlijke klimaatverandering op onze aardbol te voorkomen (for the record: we zitten nu op 400 ppm). Een abstract wetenschappelijk concept dus, waar Bill McKibben en zijn studenten miljoenen mensen van over de hele wereld rond weten te mobiliseeren in ‘een internationale klimaatbeweging’. En dat zonder budget of ervaring: ‘We verdeelden gewoon onderling de continenten en gingen aan het werk. Op zoek naar mensen die ook iets wilden doen. Het enige wat wij deden was hen benaderen en vragen om mee te doen. Ieder op zijn of haar eigen manier.’

In Vermont, VS, ontmoet ik Bill voor mijn zoektocht naar FutureFuel, de kracht van jonge mensen als brandstof voor de toekomst. FutureFuel, mijn persoonlijke zoektocht naar antwoorden, is een reis over vier continenten om vijftien van de meest inspirerende rolmodellen te interviewen over hoe de wereld in elkaar zit en wat wij als jonge generatie nog kunnen doen in de enorme uitdagingen waar we voor staan. Na Jane Goodall, Thomas Friedman, Louise Fresco en Paul Gilding is het nu de beurt aan Bill McKibben om plaats te nemen voor twee handycam’s voor een uitgebreid interview over zijn visie op de wereld en boodschap aan de jonge generatie.

In een anderhalf uur durend interview neemt Bill mij met zijn bevlogenheid en heerlijk droge humor mee in de fascinerende wereld van een beroemde Amerikaanse journalist die recent een tweede leven begon als milieu-activist en zelfs al meerdere keren in de gevangenis werd opgesloten. ‘We kunnen nog steeds een verschil maken. Onze wereldleiders zullen pas actie ondernemen als we een beweging opbouwen die groot en krachtig genoeg is om op te kunnen tegen de macht van de olie- en gasmaatschappijen. We kunnen geen bakken met geld inzetten om het tij te keren, daarom zullen we met andere valuta moeten komen: passie, spirit, creativiteit en aantallen. En als dat betekent dat we een paar dagen in de gevangenis moeten zitten, dan moet dat maar.’

Na een succesvolle carrière als journalist besloot Bill een aantal jaar geleden het roer rigoreus om te gooien. Hij lag te bibberen van de koorts in een overvol ziekenhuis in Dhaka, Bangladesh, toen hij het besluit nam dat hij meer moest kunnen doen dan alleen schrijven. Door de steeds hogere temperaturen werd Bangladesh geteisterd door de eerste grote uitbraak van het dengue virus en net als velen werd hij door een mug geinfecteerd. ‘Warm en vochtig, daar houden muggen van. We bouwen dus eigenlijk één grote muggenhemel.’ Terwijl hij om hem heen vele mensen zag doodgaan, bedacht hij hoe oneerlijk het was. Bangladesh, dat geen enkele bijdrage had geleverd aan de opwarming van de aarde, was nu één van de eerste slachtoffers. In de weken erna legde hij de fundamenten voor een wereldwijde beweging rond dat abstracte concept ‘350 ppm’.

Hoe is het je gelukt om zo’n wetenschappelijk concept te vertalen in een visie voor miljoenen mensen, vraag ik. Bill: ‘Iedereen zei inderdaad dat het onmogelijk zou zijn. Te wetenschappelijk, te ingewikkeld en veel te complex. Maar het blijkt dat eigenlijk niemand er problemen mee heeft om te begrijpen waar 350 voor staat, zelfs niet op de meest afgelegen plekken op aarde waar mensen volgens onze standaarden compleet ongeschoold zijn. Je hoeft niet alle wetenschappelijke inzichten te begrijpen om te begrijpen wat ‘te veel’ en ‘te weinig’ betekent. Het is iedereen duidelijk dat er iets moet gebeuren.’

Al jaren ben ik zelf een groot fan van Bills campagne, vooral omdat ik denk dat het een voorbeeld is van hoe we op een nieuwe manier kunnen organiseren en samenwerken: dwars door organisaties en culturen heen, losjes georganiseerd met ruimte voor creativiteit en vrijheid, optimaal gebruik makend van de mogelijkheden van internet en sociale media, en samen werken voor een gezamenlijk doel, onze mooie planeet. ‘We hebben 350.org bewust opgezet als een campagne en niet als een organisatie. Op deze manier heeft iedereen de ruimte om zijn eigen creativiteit in te zetten, zowel als individu of als organisatie. We maken ons ook geen zorgen over ons merk, logo of hoe je zoiets noemt. We vertrouwen er gewoon op dat mensen er goede dingen mee doen en dat blijkt precies te zijn wat ze doen. En als je je bij ons aansluit hoef je niet gelijk met ons te trouwen ofzo, 350.org is meer dat leuke vriendinnetje.’

Bill beantwoordt vraag na vraag, tot het tijd wordt om zijn presentatie op een lokaal community-event te gaan geven. ‘Weet je wat me nou echt gelukkig maakt? Wanneer ik ergens op de wereld ben en mensen vragen wie ik ben en ik antwoord dat ik de oprichter ben van 350.org. Het gebeurt dan heel vaak dat mensen zeggen: oh, ik maak deel uit van 350, maar van jou heb ik nog nooit gehoord. Dat is perfect.’ Bill lacht. ‘Dat is wat we willen bereiken.’

Meer weten over Bills visie op de wereld en zijn boodschap voor de jonge generatie? Bekijk onderstaande video of klik door naar de langere versie.

Anne Walraven
Anne Walraven (27) heeft een grote passie voor duurzaamheid, communicatie en ondernemen. De afgelopen jaren zette ze zich op allerlei vlakken in voor een duurzamere samenleving, van het starten van nieuwe organisaties, campagnes en wetenschappelijk onderzoek tot het maken van documentaires en het lobbyen voor de belangen van de jonge generatie. Op dit moment reist Anne, eindelijk afgestudeerd, de wereld over op zoek naar FutureFuel, de kracht en potentie van jonge mensen als brandstof voor de toekomst. Ze maakt een reis over 4 continenten om 15 van de meest inspirerende personen van deze tijd te interviewen over hoe de wereld in elkaar zit en de rol van de jonge generatie in de enorme uitdagingen waar we voor staan.