De 10 beste campagnefilms ooit

Terwijl het in Nederland afgelopen donderdag voor het eerst beter weer was, regende het in New York ‘cats & dogs’. Hoog tijd voor een film of tv-serie dus.

Nu wordt Amerika verwend met politieke films en series de laatste tijd. In de bioscoop natuurlijk Grassroots (ik schreef er vorige week dit blog over)  en op tv HBO’s Newsroom of USA’s Political Animals. Leuke series, maar het bevredigde mijn behoefte niet. Als campagnejunkie wilde ik juist films over campagnes zien.

Zwervend op internet kwam ik het volgende lijstje campagnefilms tegen: de best bezochte campagne/verkiezingsfilms in Amerika ooit. Een mooie lijst, maar op tal van punten incompleet of oninteressant. Om deze lacune te vullen besloot ik daarom zelf maar een lijst met mijn 10 beste (of interessantste) campagnefilms ooit te maken.

Disclaimer: verre van compleet en natuurlijk zeer het bediscussiëren waard (daarvoor zijn lijstjes natuurlijk ook bedoeld). Suggesties graag in de reacties. Hatelijkheden, diskwalificaties of andere opmerkingen ook. Wellicht komt er dan binnenkort een echte top 10 (of 100) van beste campagnefilms ooit, zodat campagnejunkies zoals u en ik bij de volgende ‘cats & dogs’ regenperiode genoeg te bekijken hebben.

10. De Keuken van Kok  

Om meteen maar met een valse start te beginnen: mijn nummer 10 is geen film maar een documentaire, en ik kom er zelf in voor. De Keuken van Kok gaat over het campagneteam dat in 1998 de campagne voor Wim Kok deed (zie ook dit blog). Niek Koppen kreeg vrijwel overal toegang tot het team en dat levert fascinerende beelden op. Anders dan De Wouter Tapes, wat een soort egodocument over Wouter Bos in de campagne werd, is De Keuken van Kok een fly on the wall-documentaire die een leuk beeld schetst van Nederland en campagnes in de jaren ’90.

9. Vox Populi 

Eén van de weinige Nederlandse speelfilms over een campagne is Vox Populi van Eddy Terstall. Natuurlijk heb je ook De Mannetjesmaker, die ik tot mijn grote schande nooit zag, maar Terstalls film is een poging om politiek en campagne in het post-Fortuyntijdperk te schetsen. Vox Populi vertelt het verhaal van een D66-achtige kandidaat die van politiek correct verwordt tot een vriendelijke Wilders. Iets te kluchtig en kort door de bocht voor de echte politieke junkie, maar toch zeer het kijken waard.

8. The Candidate 

Briljante film, met een briljante Robert Redford over een campagne in Californië. Een kansloze kandidaat, Redford, wordt dankzij een steeds vlakkere en populistische boodschap toch gekozen. De film geeft een cynische, maar mooie inkijk in de campagne van die tijd. Wat betreft de rol van geld, media en het maken van een campagneboodschap is The Candidate nog steeds actueel. Het leverde Redford veel roem op en wordt gezien als een hoogtepunt in het politieke filmgenre. De film scoorde zo goed dat, volgens de New York Times, lokale politici Robert Redford wilden nomineren als echte kandidaat.

7. La Conquete

Een steeds eenzamere Nicholas Sarkozy wint de verkiezingen in deze geweldige film over de Franse verkiezingen van 2007. Alles lukt Sarkozy tijdens de verkiezingen, maar in zijn privéleven is het een puinhoop. De film vertelt het verhaal over de route naar de macht van Sarkozy, de ruzies met Chirac en andere kandidaten en geeft zo een geweldig inzicht in de Franse politiek. Sarkozy zal met pijn in zijn buik naar de film gekeken hebben. Verplicht materiaal voor campagnejunkies.

6. The American President 

Misschien niet echt een campagnefilm – al is de campagne die Annette Benning in de film voert om de controversiële ‘Environment Bill’ er door heen te krijgen zeer de moeite waard – toch een vermelding in mijn lijst. Ik kan The American President nog wel duizend keer kijken. Door geweldig spel van Michael Douglas (als president) en Annette Benning (als lobbyist en Douglas’ geliefde), door fantastische monologen van Aaron Sorkin en door een gelukkig makend cheesy en optimistisch verhaal. Was politiek maar net zo als in The American President.

5. Ides of March 

Een heel ander soort verhaal dan The American President. George Clooney en Ryan Gosling schitteren in een cynisch maar spannend verhaal over een campagnemedewerker die door belastende informatie zijn doel weet te bereiken: campagnemanager worden van de volgende president van de Verenigde Staten. En (spoileralert!) dat lukt.

4. Gamechange 

Het boek Gamechange dat na de Amerikaanse verkiezingen van 2008 uitkwam heb ik verslonden en is echt #verplichtleesvoer. De auteurs van het boek spraken met vrijwel alle betrokkenen in het Republikeinse en Democratische kamp en het resultaat mag er zijn: een gedetailleerd verslag van een van de mooiste verkiezingen ooit. Het boek staat vol met pijnlijke details over de campagnes van Clinton en Edwards, McCain en met name Palin. Over de laatste twee gaat deze film. Een absurde episode uit de Amerikaanse geschiedenis herverteld. Dat Sarah Palin die geschiedenis overigens heel anders ziet blijkt uit deze reactie.

3. The Warroom 

Ik smokkel weer, maar met een goede reden. Op drie staat geen speelfilm maar een documentaire. De inspiratiebron voor onder andere de Keuken van Kok. De documentairemakers volgen een vrij kansloze kandidaat, Bill Clinton, die ook nog het ene na het andere schandaal aan z’n broek heeft, maar die uiteindelijk wel president van Amerika wordt. Campagnemanager James Carville is de ster van de documentaire, en George Stephanopoulos, de Clintons en pollster Stan Greenberg (de latere baas van Hans Anker) die later allemaal op verschillende manieren bekend zouden worden, komen allemaal in beeld. The Warroom is een must-see documentaire over een van de mooiste campagnes in het pre-Obamatijdperk.

2. Primary Colors 

Voor de makers van Primary Colors moet The Warroom mooi studiemateriaal geweest zijn. Gebaseerd op het boek Primary Colors van Anonymous (later bleek dat journalist Joe Klein te zijn) speelt John Travolta een geweldige clintonesque president en Emma Thompson een fantastische Hillary. Volgens velen (zoals correspondent Eelco Bosch van Rosenthal) de beste campagnefilm ooit.

1. Wag the Dog

Onder andere Dustin Hoffman, Robert de Niro, Willie Nelson, Kirsten Dunst en Woody Harrelson spelen in mijn favoriete campagnefilm. Hoe een president, dagen voor de verkiezingen, in problemen komt en z’n campagnemanager (Robert de Niro) een oorlog verzint om de aandacht af te leiden. Met de sublieme Robert de Niro en Dustin Hoffman, een hilarisch plot en de briljante Good Ol Shoe’ van Willie Nelson. Wag the Dog heeft alles wat een campagnefilm moet hebben. #verplichtkijkvoer!