Crashcourse Indiaas kiesstelsel

Met ongeveer 814 miljoen kiesgerechtigden en ruim 930 duizend stembureaus beginnen op 7 april de grootste democratische verkiezingen die de wereld ooit heeft gezien. Dan beginnen ze ja, want waar wij in Nederland ons nationale parlement in slechts één dag kiezen, duren de verkiezingen in India ruim een maand!

De verkiezingen in India zijn op 9 verschillende momenten, waarbij de eerste districten op 7 april kunnen stemmen en de laatste districten op 12 mei. Bij het bepalen van de stemdata heeft de Indiase kiescommissie onder andere rekening gehouden met schoolexamens, weersvoorspellingen en oogstdata. De stemmen worden op 16 mei geteld en vóór 30 mei moet het nieuwe parlement beëdigd zijn.

Wegens het koloniale verleden is het Indiase kiesstelsel goed te vergelijken met dat van de Britten. India is in 28 deelstaten en 7 unieterritoria verdeeld, die gezamenlijk uit 543 districten bestaan. Ieder district stuurt één afgevaardigde naar het parlement, wat betekent dat iedere afgevaardigde gemiddeld maar liefst 1,5 miljoen kiesgerechtigden vertegenwoordigd! Ter vergelijking, een zetel in ons parlement staat voor ongeveer 85.000 kiesgerechtigden.

Om te bepalen welke politicus het district mag vertegenwoordigen in het parlement wordt gebruik gemaakt van het first-past-the-post-systeem. Dit houdt in dat de politicus met de meeste stemmen een zetel wint. Dat kan verstrekkende consequenties hebben. Als in een district bijvoorbeeld 100 partijen meedoen, en partij X haalt 2% van de stemmen en alle andere partijen halen allemaal 1,01% van de stemmen, dan krijgt partij X de districtszetel en wordt 98,98% van de uitgebrachte stemmen in dat district weggegooid.

In de praktijk komen deze extremen natuurlijk niet voor. Net als in Groot-Brittannië zien we dat er in India twee grote partijen zijn die de verkiezingen domineren, namelijk de Indian National Congress en de Bharatiya Janata Party. In het immense land zijn er daarnaast wel een aantal kleinere partijen vertegenwoordigd in het parlement, maar op dit moment hebben de twee grootste partijen maar liefst 323 zetels in handen.

Tot slot, een curieus detail is dat het Indiase parlement uit maximaal 545 zetels kan bestaan. De president kan deze twee extra zetels in het parlement aan personen uit de Anglo-Indiase gemeenschap geven, indien de president van mening is dat deze gemeenschap niet goed vertegenwoordigd is in het parlement. Ook in het huidige parlement heeft de Anglo-Indiase gemeenschap twee zetels.