China ontmaskerd: boekverkopers Hong Kong ontvoerd om ‘illegale’ boeken

De door China ontvoerde boekverkoper Lam Wing-kee uit Hong Kong laat zich niet de mond snoeren. Hij doet een boekje open over de bizarre praktijken van de Chinese communisten en de geheimzinnige central special unit.

Ballet_scene_at_the_Great_Hall_of_the_People_attended_by_President_and_Mrs._Nixon_during_their_trip_to_Peking,_China_-_NARA_-_194416.tif

De geest van de Culturele Revolutie waart nog altijd door de communistische eenpartijstaat China. En door Hong Kong, de semi-onafhankelijke regio die in 1997 door de Britten is overgedragen aan China, onder de voorwaarde dat Hong Kong in ieder geval vijftig jaar lang vrij zou zijn. Die vrijheid staat immens onder druk, zoals journaliste Fidan Ekiz onlangs liet zien in haar documentaireserie De Pen & Het Zwaard. In Hong Kong maken ze zich ernstig zorgen over hoe de stad eruit ziet over tien jaar.

Die zorgen zijn terecht, blijkt maar weer eens. De ontvoerde boekverkoper Lam Wing-kee – met een groot klantenbestand van Chinezen in zijn boekwinkel in Causeway Bay in Hong Kong – werd afgelopen oktober ontvoerd toen hij de grens overstak bij Shenzhen. Vier van zijn collega’s werden ook ontvoerd. Ze deden onder grote druk van de Chinese communistische partij een nepbekentenis voor de camera. Iedereen wist waar dit over ging; ‘illegale’ verboden boeken over China en de Chinese overheid. Begin deze week kwam Lam Wing-kee terug in Hong Kong. Het eerste wat hij zei, was dat hij geen hulp van de politie nodig had. Dat zeiden de andere boekverkopers ook. Ze moesten wel, anders zou hun familie in China in problemen komen.

Gelukkig kwam Lam Wing-kee daar later deze week op terug nadat hij bij zijn terugkomst filmpjes had gezien van inwoners van Hong Kong die demonstreerden tegen zijn ontvoering en gevangenschap. Hij organiseerde deze week een persconferentie en vertelde samen met zijn advocaat honderduit over wat hem is overkomen. Een ontzettend moedige stap. Hij moest nog een harde schijf met data over 600 van zijn klanten in China overdragen aan de central special unit, een geheimzinnige organisatie die direct rapporteert aan de partijleiding maar die officieel niet bestaat. De harde schijf heeft hij niet overgedragen.

Zijn verhaal over zijn gevangenschap en de tientallen keren dat hij werd ondervraagd doen denken aan de tijd van de Culturele Revolutie in de jaren 60 en 70, toen tegenstanders (lees: onder anderen iedereen met een bril en een boekenkast thuis, want dat waren verfoeilijke intellectuelen) werden opgepakt, gemarteld en geëxecuteerd. Boeken werden verbrand, want alles uit het verleden moest verdwijnen. Het land moest worden gezuiverd van alles dat niet bijdroeg aan de communistische revolutie. Miljoenen Chinezen kwamen om. Nu gebeurt in feite hetzelfde, maar vooralsnog zonder de miljoenen doden.

Mensenrechtenorganisatie Amnesty International roept intussen China op om duidelijkheid te verschaffen over wat er precies is gebeurd en niet langer te liegen over de boekverkopers uit Hong Kong. China gedraagt zich meer en meer als een ‘gangster’-staat, zeggen critici. Dat China in eigen land massaal mensenrechten schendt is tot daaraan toe – dat zou je, als je cynisch bent, kunnen afdoen als een interne aangelegenheid waar wij niks mee te maken hebben – maar nu gaat China een stap verder. Een stap te ver. Hong Kong hoort vrij te zijn. Met deze vorm van intimidatie raken steeds meer Hong Kongers hun vertrouwen kwijt in de toekomst. Dat is treurig, maar volkomen begrijpelijk.

Foto: Byron E. Schumaker / Wikimedia Commons.

Reacties

blog comments powered by Disqus