BKB’s campagnemomenten van #TK2017

De campagnes zitten erop. De laatste flyers zijn uitgedeeld. We mogen eindelijk naar de stembus. Wat de uitslag wordt, weten we niet, maar als ware campagnejunkies hebben we bij BKB onze ogen uitgekeken de afgelopen maanden. Wat waren de bepalende campagnemomenten van deze verkiezingen volgens onze BKB’ers? Lees snel verder!

groenlinks

Het fenomeen Klaver
Door Erik van Bruggen
Ik zal eerlijk zijn: toen ik Jesse Klaver in augustus op Llowgenda zag spreken, het door ons georganiseerde platform op Lowlands, was ik niet overtuigd, zelfs teleurgesteld. Ik ben fan van Jesse. Hij had me al eerder eens verteld over zijn ambities om een door Barack Obama/Howard Dean/Bernie Sanders geïnspireerde manier een beweging te beginnen in Nederland. Niet voor de korte maar voor de lange termijn, om Nederland blijvend te veranderen. Die ambitie sprak me aan. Dream Out Loud, I love it. Daarom was ik teleurgesteld toen ik hem op Lowlands een clichématig en oppervlakkig verhaal hoorde houden. Niks baanbrekends, niks revolutionairs. De zelfgemaakte vergelijkingen met JFK en Obama die later in het jaar volgden, maakten me nog sceptischer.

Afgelopen donderdag was ik in de AFAS live (wat een klotenaam is dat toch) om Jesse’s laatste grote meetup bij te wonen, samen met de gehele BKB Academie. Naast een tribune met ‘ouderwetse’ GroenLinksers troffen we 5.000 jonge ambitieuze dolenthousiaste GroenLinks-supporters. De combinatie van hiphop, spoken word, mindfullness (had van mij niet gehoeven), columns en de Jessiah zelf bracht de zaal in extase. Ik was ook diep geïmponeerd door wat Klaver en zijn team voor elkaar gekregen hebben. Ja, de speech van Jesse was misschien ondraaglijk licht en zat vol Obama- en Trudeau-citaten en clichés, hij flikte het wel.

Hier stond iemand die in dat halve jaar daadwerkelijk een beweging op gang bracht. Gedragen door voornamelijk hoogopgeleide witte studenten maar met de uitstraling van iets veel breders. Iedere zaal in Nederland, van Groningen tot Nijmegen, Eindhoven tot Amsterdam zat stampvol. Gecombineerd met een uitgekiende online campagne (uitgedokterd door oud BKB-academicus Sybren Kooistra) en een grassrootscampagne (mede geleid door Leon Boelens, ook oud-BKB) en geleid door de ervaren Wijnand Duyvendak die streng maar ook open is, vooral voor alle initiatieven van de jonge creatieven in de campagne, is de campagne van Klaver een enorm succes. Klaver piekt ook op het juiste moment: vol rust en zelfvertrouwen spreekt hij met verstand van zaken over talloze thema’s en zelfs zijn claim dat GroenLinks de grootste kan worden en hij premier van het progressiefste kabinet dat Nederland ooit had, wordt serieus genomen. In de debatten is hij misschien niet de beste, maar het etiket van een winnaar kleeft aan hem, zo werd hij uitgeroepen tot de winnaar van het RTL-debat en laat hij alle ervaren politici achter zich.

Ik zal niet op Klaver stemmen. Maar de beweging, gestart als strijd tegen het economisme en verbreed tot een platform voor verandering is voor mij het interessantste van de merkwaardige verkiezingen van 2017. Ik ben benieuwd of de beweging en de Dream Out Loud-ambitie de formatie en volgende verkiezingen overleeft. Daar ligt de volgende enorme uitdaging.

De (on)zin van peilingen
Door Julia Hulleman
In de Verenigde Staten ging het afgelopen november finaal mis. Tot op de avond van de verkiezingsuitslag had Hillary Clinton een voorsprong op Donald Trump. Althans, in de peilingen. De Amerikaanse peilinggoeroe Nate Silver van FiveThirtyEight gaf Donald Trump maar 35% kans om de verkiezingen te winnen. Ook de Huffington post (98,3% voor Hillary), de New York Times (85% voor Hillary) en Reuters (99% voor Hillary) zaten er compleet naast.

Tijdens de campagneperiode voor de Tweede Kamer-verkiezingen in Nederland werden de peilingen ook nauwkeurig in de gaten gehouden, als leitmotiv van de verkiezingen. Zo zat Maurice de Hond vaak aan tafel bij DWDD, en bepaalden de peilingen wie er mee mocht doen aan het RTL-debat. De aandacht voor peilingen doet lijken alsof deze voor waarheid aangenomen kunnen worden, wat zeer gevaarlijk kan zijn.

Peilers missen resultaten, verschillende partijen (zoals DENK en de SGP) zijn zwaar ondervertegenwoordigd onder de respondenten, en de educated guess die wordt toegepast door peilers is vooral nattevingerwerk. Toegegeven: dit is de een van de weinige manieren om voorspellingen te doen over de uitkomst van de verkiezingen. Maar, laat het dan wel bij een voorspelling blijven. Zeker gezien het enorme aantal zwevende kiezers bij deze gefragmenteerde verkiezingen.

De roep van Clarence en Tom
Door Alex Klusman
Terwijl de verschillende lijsttrekkers de afgelopen weken luidkeels de mislukte ‘integratie’ in Nederland bezongen, was er voor mij toch één moment dat ik de hoop terughoorde die ik zelf bijna dagelijks ervaar. Dat ene hoopvolle moment speelde zich af tijdens een uitzending van Pauw & Jinek. Terwijl Sybrand Buma ongeïnteresseerd en Lodewijk Asscher licht geïmponeerd toekeken, probeerde Clarence Seedorf de alsmaar cynischer wordende Jeroen Pauw de verbindende kracht van sport in onze samenleving aan het verstand te brengen.

Buma en zijn CDA hebben vooral bedacht dat het electoraal niet verstandig is om iets hoopvols over de integratie in Nederland te zeggen. Maar het heeft mij wel verbaasd dat Lodewijk Asscher, die zijn kandidaatstellingsspeech nog begon met het veelkleurige voetbalteam van één van zijn zoontjes, niet veel meer de door Clarence Seedorf bezongen verbindende kracht van sport heeft benadrukt.

Eigenlijk vond ik het wel charmant dat het Seedorf niet lukte om tijdens de uitzending zijn punt in hapklare soundbites te maken (iets waar ik tijdens de vele televisiedebatten helemaal gek van werd), daarvoor sprong oud-hockeyer Tom van ’t Hek hem kundig te hulp: “[…] meer dan een miljoen mensen die ieder weekend op vrijwillige basis met elkaar voetballen, het is fantastisch. Die integratie vindt juist plaats als mensen elkaar ontmoeten. Daar waar mensen elkaar ontmoeten, in één elftal, in één kleedkamer, daar is sport zeer verbindend […]”

Waar blijft de gamechanger?
Door Isabelle Rade
Volgens sommigen gaan deze verkiezingen te veel over de vorm en de campagne, en te weinig over de inhoud. Daar ben ik het mee eens, maar daar maken de partijen en de media met dichtgetikte formats van de debatten zichzelf ook schuldig aan. Dus… laten we het over de campagne hebben.

Want als we met dat oog naar de verkiezingen kijken, zijn ze eigenlijk oersaai. Er zijn als je het mij vraagt geen bepalende momenten of gebeurtenissen, er lijken weinig verschuivingen te zijn, en er wordt veel defensief gespeeld door de partijen. Als politieke junkie wacht je altijd op de gamechanger, het moment dat bepalend is, waar een tweestrijd ontstaat, waarin iemand een onverwachte comeback maakt. Maar die lijkt uit te blijven.

Of wacht, zet de diplomatieke rel tussen Nederland en Turkije de boel toch in beweging? Rutte, Wilders en ook Erdogan lijken electoraal te profiteren. Alleen Asscher kan het niet claimen. Moeten we het hier dan mee doen? We gaan het zien op 16 maart als we wakker worden. Want ja, die peilingen waar alle campaignwatchers zich aan vasthouden, zijn vooralsnog niks waard.

Een nieuwe dimensie in de Nederlandse campagne: de apptivist
Door Merel Ek
Ik ontvang een appje van GroenLinks: “We zijn heel dicht bij een historische overwinning. Daar hebben we jou voor nodig. Vandaag geven we je vier opdrachten om online kleur te bekennen. Want wij kunnen het iedereen wel vertellen, maar jij maakt het verschil in jouw omgeving. Om 11:00 uur ontvang je de eerste opdracht.”

Spannend! Ik kan niet wachten tot ik de eerste opdracht binnen krijg. Ik heb het gevoel dat ik echt ergens deel van uitmaak en dat ik straks ook daadwerkelijk onderdeel ben van die verandering die GroenLinks wil bewerkstelligen. Een gevoel dat ik nog niet eerder heb gevoeld in mijn korte kiezersbestaan. GroenLinks heeft nieuwe manieren van campagne voeren geïntroduceerd in Nederland waarmee ze een grote groep mensen in beweging hebben gekregen. Of het loont, moet vandaag blijken. Ik zal in ieder geval met alle andere apptivisten de gekregen opdrachten zo goed mogelijk uitvoeren.

De brief van Rutte
Door Eva van Rijnberk
De brief van Mark Rutte is vooraf waarschijnlijk helemaal door de mangel gehaald door focus groepen, SWOT-analyses, externe adviseurs en partijcoryfeeën. Het was een volgende stap in de strategie die al vanaf vorig jaar, met Zomergasten als startschot, is ingezet door het campagneteam van de VVD, in een poging het naar PVV-neigend electoraat voor zich te winnen. Wellicht met succes: de brief was ‘mild’ genoeg om de VVD kern niet af te schrikken, en zeker milder dan het geluid van de PVV zelf. Het nieuws heeft Rutte er in ieder geval dik een week mee gedomineerd en de slogan ‘Normaal doen’ is ermee op de kaart gezet. Deze brief pakte, zo denk ik, precies uit zoals het campagneteam voor ogen had.

Waar blijft het klimaat en Lodewijk Asscher over vluchtelingen
Door Noortje Jacobs
Ik heb me gedurende deze verkiezingen verbaasd over de thema’s die wel en niet naar voren kwamen. Tijdens de eerste debatten van NOS en RTL waren de thema’s nagenoeg hetzelfde: AOW-leeftijd, de identiteit van Nederland en het eigen risico in de zorg. Deze thema’s zijn duidelijk op de kaart gezet door een aantal partijen. De identiteit van Nederland, of liever nog het verlies daarvan is duidelijk een rechts thema. Het eigen risico in de zorg is ingebracht door de SP, de AOW-leeftijd is duidelijk door 50Plus op de agenda gezet.

Conservatieve thema’s meestal door rechts ingegeven. Linkse thema’s lijken deze verkiezingen te ontbreken. De opvallendste keuze is de doodse stilte rondom het klimaat. De traditionele verklaring hiervoor is dat stemmers het geen urgent thema vinden. Maar dát het klimaat een enorme rol gaat spelen de komende jaren staat vast. Nederland heeft het klimaatakkoord van Parijs ondertekend en daar zitten ook consequenties aan vast. Ook opvallend is dat GroenLinks juist op dat ontbrekende thema grote groepen kiezers te overtuigen. Waarom? Het thema klimaat leeft, alleen moeten de media daar nog achter komen.

Iets heel anders, maar minstens zo opvallend: Lodewijk Asscher had het vanaf het begin van zijn campagne moeilijk. Het lukte hem niet de juiste toon te vinden, hij raakte niet de juiste snaar bij de kiezer en werd soms ook onevenredig hard aangepakt door de media. Diane Matroos was bepaald niet aardig voor Asscher tijdens het RTL-debat. Maar wat mij betreft is er één moment aan te wijzen waar Asscher echt een cruciale fout maakte. Dat was het moment waarop Asscher in het eerste tv-debat van de NOS verkondigde dat hij géén extra vluchtelingen wilde opnemen. Asscher probeert hier de kiezer rechts van het midden mee te bereiken maar vergeet dat juist zijn linkse achterban boos is dat Nederland niet eens het aantal vluchtelingen opneemt dat ze belooft heeft. Hij vervreemd zich van zijn achterban die door deze harde woorden van de leider van de PvdA genoodzaakt voelt naar andere linkse partijen uit te wijken.

Sybrand Buma als premier
Door Frank Verhoef
De jeugdbeelden van Mark, Geert en Sybrand waren een gigantische hit voor het CDA. Het idee voor het filmpje onstond op een donderdag in februari en was de dinsdag daarop al klaar. Zo voer je een goede campagne: je moet razendsnel reageren op ontwikkelingen en net even slimmer zijn dan de rest. Het ene na het andere tv-programma liet de spot integraal zien, omdat ‘ie 1. best gevat was en 2. iedereen een beetje moe werd van de opzichtige pogingen van Rutte en Wilders om er een tweestrijd van te maken. Als twee honden vechten om een been, etc. Het CDA is niet meer die partij van meer dan veertig zetels, maar de partij is toch wel terug van weggeweest. Lijsttrekker Buma kon de afgelopen weken bijna in ieder debat de centrum-rechtse kiezer bedienen vanwege de afwezigheid van Rutte en Wilders. En dat heeft Buma met verve gedaan. Of de peilingen zo betrouwbaar zijn dat we nu al kunnen zeggen dat Rutte premier blijft, de PVV als tweede volgt en CDA en D66 daar vlak achter zitten, durf ik niet te zeggen. Laten we vandaag nog even afwachten, want ik zie Buma wel premier worden.

Foto: screenshot GroenLinks.