Banksy en New York-pizza

Banksy, de wereldberoemde graffiti-artiest uit Londen, zit een maand in New York. Zoals hij het noemt: ‘An artists residency on the streets of New York.’ En de inwoners van The Big Apple zullen het merken ook.

Vanaf zondagavond bepaalde Banksy het nieuws. In Central Park had hij een oude marktkoopman ingeschakeld om zijn werk te gaan verkopen. Echte doeken inclusief handtekening van de meester zelf. Marktwaarde: ongeveer 20.000 euro. Aan het einde van de dag had de stand 420 dollar opgehaald. Er waren in totaal drie kopers, waaronder een man uit Chicago die er vier kocht. Hij zei letterlijk: ‘I just need something for the walls.’ Banksy ging meer dan viral, hij bepaalde het internationale nieuws op maandag. ‘I know street art can feel increasingly like the marketing wing of an art career, so I wanted to make some art without the price tag attached.’

Het was niet het eerste verzetje van de Engelse straatartiest, waarvan de identiteit nog steeds onbekend is. Zo rijdt er bijvoorbeeld de volgende twee weken een truck door The Meatpacking District met een stel knuffels achter tralies. Titel: Sirens of the Lambs. Boodschap? Een aanklacht tegen de gang van zaken in de vleesindustrie én een verwijzing naar het verlies van de kinderlijke onschuld. Het is ’art in motion’.

En de kans is groot dat de straatartiest deze maand vaker in het nieuws zal komen. Sinds 1 oktober verschijnt er namelijk elke dag ergens in New York een authentieke Banksy. De vorm kan verschillen: van ‘large scale street art’ tot een ‘video installation’. En hij houdt het allemaal bij op zijn site Better Out Than In. ‘There is no gallery show or book or film. It’s pointless. Which hopefully means something.’

De frustratie druipt er bij de Engelsman vanaf. Hij is een fenomeen én zijn stukken hangen in het huis van Brad Pitt en Angelina Jolie, maar toch is hij niet tevreden. ‘Commercial success is a mark of failure for a graffiti artist. We’re not supposed to be embraced in that way’, vertelt hij in een zeldzaam interview met Village Voice.

Sowieso wil hij zijn werk niet meer in art galleries hangen. ‘I started painting on the street because it was the only venue that would give me a show. Now I have to keep painting on the street to prove to myself it wasn’t a cynical plan.’ Zijn bekendheid werkt hem tegen: ‘It feels like as soon as you profit from an image you’ve put on the street, it magically transforms that piece into advertising.’ En advertising, daar heeft hij een enorme hekel aan.

Het zijn loze kreten. Alles wat Banksy maakt trekt de aandacht. Het is controversieel, openbaar en deelbaar. Tel daar nog zijn mysterieuze voorkomen bij op en je hebt een winnende publiciteitsmachine. Het lijkt mij sterk dat hij zich hier nog over verbaast.

En is het directe gevolg – geld verdienen – dan erg? Welnee, maar het past niet bij het imago van de graffiti-artiest en daarom staat het hem tegen. Of doet hij alsof het hem tegenstaat. Een maand lang ‘artist in residency’ zijn in New York zal hem tenslotte ook geen windeieren leggen.

Maar wil Banksy dan geen relevante kunst maken op bijzondere plekken? ‘Maybe I should be somewhere more relevant, like Beijing or Moscow, but the pizza isn’t as good.’ Als pizza het verschil maakt, zeur dan ook niet over je commerciële succes.

Justin Koornneef
Justin Koornneef is senior campagnestrateeg bij BKB. In oktober 2012 reisde hij met de BKB Academie af naar Amerika om daar campagne te voeren voor Obama en Romney.