Balkenendes duurzame comeback

Jan Peter Balkenende gaf een lezing over de rol van het bedrijfsleven binnen duurzame ontwikkeling. ‘Balkenende duurzaam?!’, hoor ik je denken. Jazeker. Onze voormalige minister-president is na zijn regeringsperiode een nieuw leven begonnen als dé nieuwe duurzaamheidsambassadeur van Ernst&Young.

Met kennis van zaken en een grote passie voor het onderwerp lijkt het alsof Balkenende nooit anders gedaan heeft dan pleiten voor actie tegen klimaatverandering. Vol energie vertelt hij over de uitdagingen, de grote urgentie en waarom we vandaag, nee liefst gisteren nog, aan de slag moeten gaan. En daar blijf ik toch een beetje met een raar gevoel zitten. Hoe kan het nou dat de ene na de andere oud-regeringsleider een comeback maakt als de nieuwste voorvechter van onze planeet? Na regeringsperiodes die nou niet bepaald bekend stonden om hun beleidsacties op het gebied van duurzaamheid begint men en masse een tweede leven als Mr. Sustainability himself.

Bill Clinton, bijvoorbeeld, zat na zijn politieke afscheid al een paar maanden thuis op de bank. Het bekende zwarte gat: wat moest hij nu met de rest van zijn leven? Bestond er leven na het regeren van het machtigste land op aarde? Op een dag werd hij ‘s ochtends wakker, zo vertelt de overlevering, en dacht: klimaatverandering! Hij belde een paar machtige vrienden op en richtte het invloedrijke Clinton Climate Initiative op. Een ander bekend voorbeeld is natuurlijk Al Gore, al was de vice-president al wel wat actiever tijdens zijn politieke leven. Ook hij vond een nieuw leven als duurzame strijder en klimaatverandering werd zelfs zijn number one priority.

Inderdaad, hádden ze de macht, déden ze niks. Hebben ze een baan nodig, dan is duurzaamheid plotseling het sleutelwoord. Het is echter wat te gemakkelijk om dit nu te maken tot één groot verwijt. We zouden inderdaad hard ‘Greenwashing!’ kunnen roepen, maar daarmee onderkennen we niet de grote invloed die deze oud-regeringsleiders hebben op het duurzaamheidsdebat. Interessanter is het dus om ons af te vragen waarom dit zo is. Waarom is het zo moeilijk om als machtigste man op aarde, of in ieder geval (wereld)leider, actie te ondernemen op het gebied van schone energie en CO2-reductie? En waarom kan dit na een leven in de politiek plotseling wel? En als het echt zo moeilijk is om binnen de politiek de benodigde actie te ondernemen, betekent dit dan dat we onze hoop op een politiek masterplan dan maar helemaal moeten laten varen?

‘Graag pakken wij onderstaande anders aan,’ begint de reactie van het secretariaat van Balkenende. Of ik mijn eerder gestelde vraag even wil herformuleren. Eh… Pardon?! ‘Je vraag, die moet anders.’ Mijn laatste interview was al een tijd geleden dus na de lezing van Balkenende jeukten mijn handen om hem deze vraag te stellen. Netjes en beleefd stelde ik mijn vraag door de microfoon: ‘Meneer Balkenende, waarom?’

Graag had ik zijn antwoord hier met je willen delen, de video-opnames van zijn antwoord laten zien of in ieder geval de geluidsopname laten horen. Helaas, dat mag niet. Zijn antwoord, hoe nietszeggend ook, mag ik niet publiceren. Gelukkig mis je er niet veel aan, want samenvattend waren zijn woorden: ‘Vraag niet waarom, profiteer ervan.’ En spinde hij mijn kritische vraag vervolgens mooi richting de Amerikaanse presidenten.

Het secretariaat van Balkenende wilde zelfs mijn eigen gestelde vraag hergeformuleerd zien voordat deze toevallig bloggende lezingbijwoonster ook maar iets zou publiceren op haar persoonlijke website. Als ik wilde, mocht ik langskomen om de vraag – in hergeformuleerde vorm – opnieuw te stellen. Intussen had ik genoeg reden om mijn hoop op een meer dan politiek antwoord te laten varen, laat staan het antwoord aan jullie te mogen laten lezen of horen. Het blijft dus een onbeantwoorde vraag.

Of… laat de overtrokken reactie van het secretariaat van deze oud-politicus misschien toch meer van een antwoord zien dan we denken?

Dit blog verscheen eerder op FutureFuel.

Anne Walraven
Anne Walraven (27) heeft een grote passie voor duurzaamheid, communicatie en ondernemen. De afgelopen jaren zette ze zich op allerlei vlakken in voor een duurzamere samenleving, van het starten van nieuwe organisaties, campagnes en wetenschappelijk onderzoek tot het maken van documentaires en het lobbyen voor de belangen van de jonge generatie. Op dit moment reist Anne, eindelijk afgestudeerd, de wereld over op zoek naar FutureFuel, de kracht en potentie van jonge mensen als brandstof voor de toekomst. Ze maakt een reis over 4 continenten om 15 van de meest inspirerende personen van deze tijd te interviewen over hoe de wereld in elkaar zit en de rol van de jonge generatie in de enorme uitdagingen waar we voor staan.