Amerikaanse verkiezingen doorgestoken kaart? Absoluut!

Ik ben het eens met Donald Trump. De Amerikaanse verkiezingen van 8 november zijn inderdaad doorgestoken kaart. Alleen is dat niet de schuld van de ander, maar van Trumps eigen partij.

Terwijl Hillary Clinton al warmloopt voor het presidentschap, lijkt The Donald vastbesloten de geschiedenis in te gaan als de slechtste verliezer allertijden. De Republikeinse presidentskandidaat heeft de wereld afgelopen anderhalf jaar op veel absurdisme getrakteerd. Van grammaticale blasfemie tot een verzoek tot spionage aan Rusland en van de bewering dat president Obama de oprichter is van ISIS tot een dystopisch conflict met niemand minder dan de paus. Tot besluit van zijn krankzinnige campagne verkondigt Trump nu zeker te weten dat de verkiezingsuitslag nep zal zijn – behalve als hij wint, natuurlijk. Hoewel het een bewezen feit is dat verkiezingsfraude in de Verenigde Staten verwaarloosbaar is, valt het niet te ontkennen dat de Amerikaanse verkiezingen doorgestoken kaart zijn. De schuldige? Trumps eigen partij.

Om te begrijpen hoe de Republikeinen verkiezingen manipuleren, moeten we een paar jaar terug in de tijd. In 2010 werden de grenzen van het Amerikaanse districtenstelsel opnieuw vastgesteld, een proces dat zich iedere tien jaar herhaalt en gekoppeld is aan de publicatie van een nieuwe volkstelling. Die districten zijn van groot belang, onder andere omdat de inwoners de leden van het Huis van Afgevaardigden kiezen. Door districtsgrenzen zó te tekenen dat de meerderheid van inwoners deel uitmaakt van een bevolkingsgroep die doorgaans Republikeins stemt, zorgden Republikeinen in het hele land ervoor dat verkiezingen voor het Huis in het volgende decennium maar tot één resultaat konden leiden: een Republikeinse zege.

Neem bijvoorbeeld Ohio, een staat die in de meeste verkiezingen een sleutelrol speelt omdat de bevolking in politiek opzicht verdeeld is in twee grofweg even grote kampen. De Republikeinen wisten de grenzen zó slim te tekenen dat 75 procent van Ohio’s zetels in het Huis van Afgevaardigden tot de volgende census in 2020 sowieso rood zullen kleuren. Een studie uit 2014 legde de perfecte Republikeinse beheersing van dit trucje (bekend als gerrymandering) bloot door uit te rekenen dat Ohio’s districten zodanig politiek gekleurd zijn dat de verkiezingsresultaten van ieder district in de staat van tevoren al vastliggen. Rigged election, anyone?

De resultaten van dit alles hadden en hebben een overweldigende impact op de nationale Amerikaanse politiek. Hoewel de Democratische kandidaten voor het Huis van Afgevaardigden in 2012 bijna anderhalf miljoen meer stemmen wonnen dan hun Republikeinse tegenhangers, wonnen de laatstgenoemden een meerderheid van 234 tegen 201 in het Huis. Zonder gerrymandering van de Republikeinen hadden de Democraten volgens schattingen 25 zetels méér gewonnen, en daarmee een meerderheid. Een vergelijkbaar scenario speelde zich af tijdens de midtermverkiezingen in 2014. Wie de afgelopen jaren de Amerikaanse politiek een beetje heeft gevolgd, begrijpt dat met een Democratische meerderheid in het Huis van Afgevaardigden het presidentschap van Obama er heel anders had uitgezien.

De gevolgen van gerrymandering reiken echter verder dan oneerlijke verkiezingsuitslagen alleen. Doordat uitslagen in veel districten vantevoren al vastliggen, hebben veel kiezers – terecht – het gevoel dat hun stem geen verschil maakt en worden opkomstpercentages dus steeds lager. Dit geldt in het bijzonder voor minderheden, die buitengewoon vaak op Democratische politici stemmen en daarom door de Republikeinen vakkundig over meerdere districten verdeeld worden. Bovendien draagt gerrymandering volgens velen bij aan de extreme polarisering die de Verenigde Staten tegenwoordig kenmerkt. Consensus en gematigdheid lonen immers niet wanneer volksvertegenwoordigers zich dankzij gemanipuleerde districtsgrenzen niet druk hoeven te maken om uitdagers van een andere partij.

Als Trump zich werkelijk zorgen maakt over rigged verkiezingen in zijn land, zou hij er goed aan doen niet zijn Democratische tegenstrever, maar zijn eigen partij aan te vallen. Ik herhaal: áls. In werkelijkheid kan het de man natuurlijk niets schelen of de verkiezingen nu wel of niet doorgestoken kaart zijn – zijn interesse in de wereld om hem heen houdt immers op bij het dichtstbijzijnde televisiescherm waarop hijzelf te zien is. Van de Republikeinse partij zelf hoeft het Amerikaanse electoraat evenmin veel te verwachten als het gaat om het beëindigen van gerrymandering. En gelukkig hoeft dat ook niet. Want als er niets vreemds gebeurt, zit The Donald over twee weken luid vloekend te kijken naar een televisiescherm waarop niet hijzelf, maar een triomfantelijke crooked Hillary Clinton te zien is. President crooked Hillary Clinton, welteverstaan.

Dit blog verscheen eerder op bkbacademie.nl.

Foto: Marc Nozell / Wikimedia Commons.