30.000 slaven

400 jaar Grachtengordel betekent ook stilstaan bij de duistere herkomst van een deel van al dat kapitaal. “Mijn burgemeesterswoning, uw burgemeesterswoning is gebouwd met geld dat in de slavenhandel werd verdiend.” Met die woorden opende burgemeester Van der Laan de tentoonstelling ‘Slavernij Vroeger en Nu’ aan de openbare weg voor het Amsterdamse stadhuis.

Op de billboards staan aan de ene kant historische schilderingen en verhalen over slavernij in voorbije eeuwen. Op de andere zijde foto’s van Martijn de Vries van moderne vormen van slavernij. Met deze tentoonstelling – die door het hele land gaat reizen – voeren de Stichting Fairwork en de Stichting Herdenking Slavernijverleden 2013 campagne om mensen bewust te maken van de naar schatting 30.000 mensen die heden ten dage in Nederland worden ingezet als goedkope arbeidskracht of seksueel worden uitgebuit. Wereldwijd gaat het nog altijd om zo’n 27 miljoen mensen.

Het is dapper van Van der Laan om in zijn eigen citybranding campagne rond ‘400 jaar Grachtengordel’ aandacht te besteden aan misstanden met mensenhandel vroeger en nu. Amsterdam laat zien dat het vieren en herdenken van het verleden, de aanpak van moderne problemen juist kracht bij kunnen zetten.

Een lichtend voorbeeld voor de Raad van Kerken in Nederland. Die kwamen vorige week met een prijzenswaardige erkenning van schuld aan de betrokkenheid van de Nederlandse kerken bij slavernij.

Als kerken weten we ons deel van dit schuldig verleden en moeten we vaststellen dat theologie in bepaalde omstandigheden is misbruikt om de slavernij te rechtvaardigen. Miljoenen mensen werden als slaaf gehouden. We erkennen betrokkenheid in het verleden van afzonderlijke kerkleden en van kerkelijke verbanden bij het in stand houden en legitimeren van slavenhandel”, stelt de raad.

Maar vul voor ‘slavernij’ de thema’s ‘seksueel misbruik’, ‘het afraden van condooms in door AIDS geteisterde landen’ en ‘discriminatie van homo’s’ in en er blijkt voor de kerken niet alleen ruimte voor reflectie op het verleden, maar ook minstens zozeer op het heden. Erkenning dat ook op deze thema’s ‘afzonderlijke kerkleden en van kerkelijke verbanden’ een rol spelen bij het ‘in stand houden en legitimeren’ van misstanden, zal meer sympathie opwekken bij de seculiere buitenwacht dan de kerken ooit met de PR rond hun slavernij inkeer kunnen bereiken.

Maarten van Heems
Maarten van Heems is partner bij BKB en fervent wielrenner. Hij werkte aan campagnes voor onder meer KNVB, Alliander, ministerie van SZW, Movember en Tibet. Maarten doet de Europese PR voor Junkie XL en geeft campagne- en communicatietrainingen in Oost-Europa, het Midden-Oosten en Zuid-Afrika. Hij studeerde eerder Geschiedenis in Amsterdam en Russisch in Odessa.